Bart Van den Borre (Furbo): “Veiligheid op de werkvloer is niet langer een verplicht nummer, maar een strategische keuze.”

​Bij het thema veiligheid op de werkvloer dacht men ooit vooral aan regels, attesten en verplichte opleidingen. Vandaag verandert dat. Werkgevers kijken kritischer naar risico's, medewerkers verwachten een veilige werkomgeving en technologie maakt opleidingen interactiever. Wat betekent die evolutie voor jouw kmo?

Bart Van den Borre bekijkt die vraag vanuit een bijzonder perspectief. Sinds februari leidt hij Furbo en Cardioservice binnen de internationale Safe Life-groep. Nieuw in de opleidingssector? Ja. Nieuw in het bedrijfsleven allerminst. Bart bouwde een internationale loopbaan uit in marketing, sales en algemeen management en werkte onder meer zo'n vijftien jaar voor Brady Corporation. Later stapte hij mee in een onderneming rond logistieke automatisering. Vandaag gebruikt hij die brede bedrijfservaring om met een frisse blik naar de opleidingsmarkt te kijken.

Eén overtuiging nam hij alvast mee uit zijn vorige functies: "Als de mensen in je team niet groeien, heb je als manager gefaald." Voor Bart maakt levenslang leren dan ook deel uit van goed leiderschap. Bij veiligheidsopleidingen komt daar nog een dimensie bij: verantwoordelijkheid.

​Als de mensen in je team niet groeien, heb je als manager gefaald.

Veiligheid op de werkvloer gaat niet langer alleen over verplichtingen

VCA, heftruck, hoogwerker, EHBO … Voor verschillende functies en situaties spelen verplichte opleidingen een belangrijke rol. Toch merkt Bart bij Furbo een bredere beweging. Na corona groeide volgens hem de aandacht voor welzijn en veiligheid op de werkvloer sterk. Bedrijven die vroeger vooral de noodzakelijke opleidingen organiseerden, werken vandaag vaker aan een ruimer veiligheidsbeleid. Opleiding vormt daar een onderdeel van.

Waarom? Omdat veiligheid meer raakt dan regelgeving alleen. Denk bijvoorbeeld aan een logistiek bedrijf. Een medewerker die goederen verkeerd manipuleert, creëert niet alleen een veiligheidsrisico. Beschadigde of verloren voorraad kost geld en kan ook de relatie met een klant onder druk zetten.

Een degelijke opleiding krijgt daardoor een economische betekenis. Bart merkt bovendien een maatschappelijke verschuiving: Vroeger hoorde een ongeval in de beeldvorming haast bij een gevaarlijk beroep. Die redenering houdt vandaag veel minder stand. We willen dat mensen 's avonds veilig naar huis gaan." Eenvoudig. Maar fundamenteel.

Waarom een veiligheidsopleiding een investering is

Een opleidingsbudget verschijnt in de boekhouding als een kost. Toch vertelt dat cijfer maar een deel van het verhaal. Wat kost een ongeval? Wat betekent beschadigde voorraad? Hoe zwaar weegt langdurige uitval? En welke impact heeft een ernstig veiligheidsincident op het vertrouwen van medewerkers en klanten?

Voor Bart springen vooral twee argumenten eruit: reputatie en werkgeverschap. Een incident raakt vandaag veel sneller bekend. Sociale media en andere mediakanalen vergroten de zichtbaarheid, waardoor een bedrijf moeilijker aan de gevolgen van een slechte veiligheidsaanpak ontsnapt. “Een reputatie komt te voet maar gaat te paard”.

​Met virtuele of aangevulde realiteit kan je bepaalde situaties veel realistischer nabootsen.

Daarnaast kijken werknemers anders naar veiligheid op de werkvloer. Een risicovolle werkomgeving waarin een werkgever onvoldoende voorzorgsmaatregelen neemt? Die aanvaarding neemt af. Doorgedreven veiligheidszorg beperkte zich vroeger vaker tot grote multinationals. Intussen verwachten medewerkers ook van kmo's dat ze risico's ernstig nemen.

Veiligheid raakt daardoor rechtstreeks aan je aantrekkelijkheid als werkgever. Wil je medewerkers aantrekken én houden? Dan tellen loon, functie-inhoud en ontwikkelingsmogelijkheden, maar eveneens de omstandigheden waarin mensen elke dag hun werk uitvoeren.

Een PowerPoint over veiligheid op de werkvloer alleen volstaat niet meer

Ook de manier waarop bedrijven mensen opleiden, verandert. De klassieke formule kennen we allemaal: deelnemers in een lokaal, een lesgever vooraan, een presentatie op het scherm en achteraf een examen. Bart verwacht dat technologie dat model verder openbreekt.

Furbo onderzoekt daarom, net als andere spelers in de sector, toepassingen rond onder meer augmented reality, virtual reality en blended leren. Ook bij aanbestedingen krijgen digitale leermiddelen aandacht. De meerwaarde zit evenwel niet in technologie om de technologie.

Stel dat je medewerkers wilt leren reageren op brand of een gevaarlijke situatie. In een gewoon klaslokaal kan je zo'n scenario uitleggen of tonen op video. Met virtuele of aangevulde realiteit kan je bepaalde situaties veel realistischer nabootsen zonder daarvoor een uitgebreide fysieke installatie te bouwen. Dat verhoogt de beleving. De cursist stapt als het ware in het scenario, terwijl anderen observeren en mee leren.

Bovendien verwacht een jongere generatie meer interactie dan een lange klassikale uiteenzetting. Tegelijk plaatst Bart meteen een belangrijke kanttekening. "Die balans moet gevonden worden. Drie uur met een VR-bril op je hoofd maakt een opleiding niet automatisch beter. Digitale hulpmiddelen moeten het leerproces versterken, niet domineren. Precies daarin ligt een belangrijke uitdaging voor de komende jaren.”

Technologie vervangt de ervaren lesgever niet

Meer technologie betekent dus niet minder mensen. Integendeel. Voor Furbo weegt het aantrekken en behouden van bekwame lesgevers minstens even zwaar als het zoeken naar nieuwe klanten. Het opleidingscentrum kiest bewust voor instructeurs die uit het vakgebied van de veiligheid op de werkvloer komen. Geen lesgever die alleen een presentatie beheerst, maar iemand die weet wat er op een echte werkvloer gebeurt.

Die praktijkervaring geeft een veiligheidsopleiding geloofwaardigheid. Een cursist kan een concrete situatie voorleggen en krijgt antwoord van iemand die vergelijkbare omstandigheden zelf kent.

Daar komt nog een tweede uitdaging bij: taal. Op Vlaamse werkvloeren werken mensen met uiteenlopende moedertalen. Zeker bij technische veiligheidsinformatie mag taal geen extra risico creëren. Furbo organiseert daarom bijvoorbeeld VCA-opleidingen in het Roemeens met native speakers. Volgens Van den Borre volgen bijna wekelijks groepen Roemeense vakmensen zo'n opleiding. Dat illustreert hoe veiligheid op de werkvloer mee evolueert met de arbeidsmarkt.

Van veiligheidsattest naar veiligheidscultuur

Wat moet je daar als bedrijfsleider vooral uit onthouden? Begin niet bij de vraag: Welke opleiding moet ik wettelijk organiseren? Begin een stap eerder. Waar zitten de risico's in je organisatie? Welke kennis missen medewerkers? Welke incidenten wil je vermijden? Bereikt iedereen de veiligheidsinformatie in een taal die hij goed begrijpt? En hoe zorg je ervoor dat medewerkers kennis niet alleen onthouden tot het examen, maar toepassen wanneer het erop aankomt?

Dan verschuift opleiding van een administratieve verplichting naar een instrument voor preventie. Bart ziet alvast rugwind voor die benadering. Werkgevers besteden meer aandacht aan veiligheid, medewerkers stellen hogere eisen aan hun werkomgeving en nieuwe technologie biedt andere manieren om kennis over te brengen. Tegelijk blijft menselijke vakkennis cruciaal.

​Een opleidingsbudget verschijnt in de boekhouding als een kost. Toch vertelt dat cijfer maar een deel van het verhaal.

De toekomst ligt daarom wellicht niet in kiezen tussen klassikaal of digitaal, mens of technologie, verplichting of ontwikkeling. De uitdaging ligt in de juiste combinatie. Want uiteindelijk telt niet hoeveel attesten in een digitaal dossier zitten. Wel of iedereen veilig naar huis gaat.

Precies daarom groeit veiligheid op de werkvloer van een verplicht nummer uit tot een strategische keuze voor elke kmo die duurzaam wil ondernemen, medewerkers wil aantrekken en zijn reputatie wil beschermen.

Interesse? Stel je vraag hieronder.