Bijna helft van de leidinggevenden overweegt bewust een stap terug in hun carrière

​Steeds meer Belgische bedienden kijken anders naar hun loopbaan. Waar carrière jarenlang synoniem stond voor promotie en steeds meer verantwoordelijkheid, groeit vandaag de behoefte aan een beter evenwicht tussen werk en privé. Uit nieuw onderzoek van HR-dienstverlener Bright Plus en motivatie-experte Hermina Van Coillie blijkt dat 30 procent van de Belgische bedienden overweegt om bewust een stap terug te zetten in hun carrière. Bij managers en leidinggevenden loopt dat zelfs op tot 46 procent.

De belangrijkste redenen zijn een te hoge werkdruk, een betere balans tussen werk en privé en de zoektocht naar meer zingeving in het werk. Opvallend is ook dat mannen vaker nadenken over zo'n carrièreswitch dan vrouwen.

Succes wordt niet langer alleen gemeten aan promoties

Het klassieke beeld van een loopbaan waarin werknemers voortdurend hogerop moeten klimmen, verliest steeds meer aan belang. Twee op de drie Belgische bedienden (66%) zijn het ermee eens dat een succesvolle carrière niet noodzakelijk betekent dat je voortdurend promotie maakt. Die overtuiging leeft vooral in Vlaanderen, waar 71 procent die stelling onderschrijft, tegenover 58 procent in Wallonië.

Volgens Linda Cappelle, CEO van Bright Plus, wordt een stap terug steeds minder gezien als een teken van verminderde ambitie.

"Job bouncing wordt door een grote groep niet langer gezien als een stap achteruit, maar als een strategische zijstap om meer ademruimte te creëren. Dat getuigt niet van een gebrek aan ambitie, maar toont aan dat mensen hun job willen laten meebewegen met hun levensfase."

Vooral leidinggevenden voelen de nood om gas terug te nemen

De wens om minder verantwoordelijkheden op te nemen leeft niet bij iedereen even sterk. Vooral leidinggevenden blijken steeds vaker te twijfelen aan hun huidige functie. Bijna de helft van hen (46%) overweegt een stap terug, tegenover slechts 23 procent van de medewerkers zonder leidinggevende rol.

Ook mannen blijken opvallend vaker open te staan voor een minder veeleisende functie. Bij hen denkt 38 procent na over een stap terug, tegenover 23 procent van de vrouwen.

Daarnaast zijn het vooral dertigers en veertigers die hiermee bezig zijn. Van de werknemers tussen 30 en 45 jaar overweegt 37 procent een functie met minder verantwoordelijkheden. Bij werknemers ouder dan 45 jaar daalt dat aandeel naar 25 procent. Ook ouders met thuiswonende kinderen blijken vaker behoefte te hebben aan meer ademruimte dan werknemers zonder inwonende kinderen.

Werkdruk en stress vormen de belangrijkste drijfveren

Volgens motivatie-experte Hermina Van Coillie hangt de wens om een stap terug te zetten nauw samen met de kwaliteit van onze motivatie.

"Mensen die werken omdat ze hun job zinvol, interessant of leuk vinden, beschikken over een sterke intrinsieke motivatie. Wie vooral werkt vanuit druk, verwachtingen of verplichtingen, heeft een motivatie van lagere kwaliteit. Net bij die laatste groep zien we veel vaker de wens om een stap terug te zetten."

De onderzoeksresultaten bevestigen dat beeld. Maar liefst 60 procent van de werknemers die veel stress ervaren, denkt eraan om minder verantwoordelijkheid op te nemen. Bij medewerkers die veel externe druk voelen, bijvoorbeeld door targets, deadlines of verwachtingen van anderen, loopt dat op tot 54 procent. Ook werknemers die zichzelf voortdurend onder druk zetten, blijken aanzienlijk vaker een stap terug te overwegen.

Zingeving blijkt minstens even belangrijk

Niet alleen werkdruk speelt een rol. Ook het gevoel dat werk betekenisvol is, blijkt een belangrijke voorspeller.

Van de werknemers die aangeven niet meer goed te weten waarom ze hun job doen of hun werk als zinloos ervaren, overweegt liefst 70 procent een stap terug. Bij werknemers die hun werk wel zinvol vinden, bedraagt dat slechts 14 procent.

Daarnaast speelt ook zelfvertrouwen mee. Bijna de helft van de medewerkers die twijfelen aan hun eigen capaciteiten denkt na over een functie met minder verantwoordelijkheden, terwijl dat bij werknemers met veel zelfvertrouwen slechts één op de vijf is.

Volgens Linda Cappelle toont dit aan dat veel werknemers vandaag op zoek zijn naar een duurzamere manier van werken.

"De huidige ratrace vraagt veel van mensen. We willen tegelijk een goede werknemer zijn, een betrokken ouder, een betrouwbare vriend en voldoende tijd hebben voor onszelf. Die combinatie maakt dat steeds meer mensen bewust kiezen voor een andere invulling van hun carrière."

Financiële drempels houden veel werknemers tegen

Hoewel heel wat werknemers nadenken over een stap terug, blijkt de praktijk minder eenvoudig. Voor 41 procent vormt het mogelijke inkomensverlies de grootste drempel om effectief minder verantwoordelijkheid op te nemen.

Daarnaast geeft ruim een kwart van de respondenten aan dat hun werkgever simpelweg geen alternatieve loopbaanpaden aanbiedt naast promotie. Horizontale doorgroeimogelijkheden of functies met minder verantwoordelijkheden zijn in veel organisaties nog onvoldoende uitgewerkt.

Opvallend is dat sociale status of het oordeel van collega's nauwelijks een rol spelen. Slechts een kleine minderheid geeft aan zich daardoor te laten beïnvloeden.

Andere kijk op loopbanen

Volgens Hermina Van Coillie ligt daar een belangrijke opdracht voor werkgevers. Organisaties blijven vaak vertrekken vanuit het klassieke carrièrepad waarin werknemers vooral omhoog kunnen groeien. De realiteit blijkt vandaag veel diverser.

Niet iedere sterke medewerker wil leidinggeven en niet elke succesvolle loopbaan hoeft uit te monden in een managementfunctie. Meer ruimte voor horizontale doorgroeimogelijkheden, specialisatie of tijdelijke zijstappen kan volgens haar helpen om medewerkers langer gemotiveerd en duurzaam aan het werk te houden.

De resultaten tonen aan dat een stap terug voor veel werknemers geen teken is van opgeven, maar een bewuste keuze om werk beter te laten aansluiten bij hun leven. Daarmee lijkt het traditionele carrièrepad steeds vaker plaats te maken voor een flexibeler model, waarin persoonlijke balans minstens even belangrijk wordt als promotie.