Jan Van Hees (Clarity Engineer): “We verstoppen ons achter culturen en systemen om onze persoonlijke verantwoordelijkheid uit de weg te gaan”

​Ondanks allerlei verandertrajecten blijven sommige organisaties vastlopen. Bekwame medewerkers vertrekken en ingewikkelde situaties stapelen zich op door de jaren heen. Jan Van Hees, ondernemer en Clarity Engineer, weet er alles van. Aan KMOinsider en Netwerkers.be vertelt hij hoe hij ondernemers, CEO’s en managementteams helpt om de complexiteit en overhead uit hun organisatie weg te nemen zodat vertrouwen, gezond leiderschap en prestaties opnieuw de bovenhand krijgen.

Veel organisaties reageren op problemen door hun toevlucht te nemen tot extra regels, procedures, trainingen of nieuwe structuren. Volgens Jan Van Hees werkt dat vaak net averechts. Hij vergelijkt het graag met de Belgische politiek: op een ingewikkeld probleem volgt een nog complexere oplossing, totdat niemand het geheel nog kan overzien. Zijn missie bestaat erin om die vicieuze cirkel te doorbreken. Samen met de hulpvrager keert hij terug naar de essentie van leiderschap en verantwoordelijkheid.

Van IT-professional naar Clarity Engineer

Jan is geen klassieke consultant of coach. Hij omschrijft zichzelf als een ‘clarity engineer’, iemand die patronen blootlegt, onderliggende problemen zichtbaar maakt en je door de bomen het bos leert zien.

Zijn professionele carrière begon echter in een heel andere wereld. "Twintig jaar lang werkte ik in de IT-sector, waar ik verschillende functies vervulde”, vertelt Jan. “Gaandeweg kreeg ik ook interesse in andere dingen.” Twee zware ongevallen vormden een belangrijk kantelpunt in zijn loopbaan.

Door zijn eigen revalidatie kwam hij in contact met personal training en blessurepreventie. Op zijn weg naar herstel ontdekte hij dat achter veel fysieke klachten diepere patronen schuilgaan. Niet alleen chronische pijn, maar ook stress, burn-out, vermoeidheid en persoonlijke blokkades hebben vaak een psychologische ondertoon.

Was ik niet gevallen, dan deed ik vandaag misschien niet wat ik nu doe.

De persoonlijke zoektocht groeide uit tot een professionele missie. Jan volgde opleidingen in binnen- en buitenland en specialiseerde zich steeds verder in menselijke patronen, gedrag en verantwoordelijkheid. Uiteindelijk maakte hij de sprong naar het ondernemerschap. Vandaag richt hij zich voornamelijk op ondernemers, CEO’s en managementteams die vinden dat hun organisatie niet meer beweegt zoals zou moeten.

Moeilijke gesprekken in de praktijk

Jan begeleidde ooit een vrouw die deel uitmaakte van een managementteam. Ze had moeite met grenzen stellen, werd voortdurend gestoord door collega’s en stelde moeilijke gesprekken uit. Hoewel ze wist dat bepaalde situaties aangepakt moesten worden, vermeed ze de confrontatie omdat die te veel spanning veroorzaakte. “Samen gingen we op zoek naar de onderliggende overtuigingen die dat gedrag aanstuurden”, vertelt Jan. “Waarom werd de confrontatie vermeden en hoe gijzelde dat de voortgang van de organisatie?”

Vervolgens ontwikkelde hij samen met haar een communicatiestijl, waarbij je niet vanuit interpretaties of emoties vertrekt, maar vanuit feiten en observaties. In plaats van te zeggen: ‘Ik heb het gevoel dat je onvoldoende verantwoordelijkheid neemt’, werd de communicatie veel concreter: ‘We hebben afgesproken dat deze taak tegen die datum klaar zou zijn. Dat is niet gebeurd. Hoe komt dat?’

Het resultaat liet niet lang op zich wachten. Ze voerde de moeilijke gesprekken die ze jarenlang had uitgesteld en gebruikte dezelfde aanpak later ook tijdens evaluatiebesprekingen. Wat haar vooral opviel? Het kostte haar veel minder energie dan vroeger. “Ze ging niet langer naar huis met het gevoel dat ze een zware dag had overleefd”, besluit Jan. “Ze had gewoon heldere gesprekken gevoerd.”

De kern van het probleem

Volgens Jan ligt de oorzaak van veel problemen waarmee organisaties kampen, niet waar die bedrijven ze doorgaans zoeken. Wanneer de prestaties tegenvallen, wordt er vaak geïnvesteerd in nieuwe opleidingen, feedbacktrajecten of communicatietrainingen. Hoewel die initiatieven op zich waardevol kunnen zijn, lossen ze zelden de kern van het probleem op.

Vier kernbegrippen vormen de basis van zijn filosofie:

• Skills: kennis, ervaring en technische vaardigheden
• Trust: vertrouwen in jezelf en in anderen
• Congruentie: overeenstemming bereiken tussen je woorden en daden
• Verantwoordelijkheid: eigenaarschap nemen over je bijdrage

“Veel organisaties investeren bijna uitsluitend in skills”, licht Jan toe. “Ze proberen medewerkers beter te maken in wat ze doen, terwijl de echte blokkades zich vaak bevinden op het vlak van vertrouwen en verantwoordelijkheid.”

Dat vertaalt zich in wat hij ‘trustleaks’ noemt: kleine lekken in een organisatie die op termijn grote impact hebben. Beslissingen die nooit uitgevoerd worden. Vergaderpunten die telkens opnieuw op tafel verschijnen. Medewerkers die één verhaal horen in de vergaderzaal en een ander aan de koffiemachine. Of technische toppresteerders die toxisch gedrag vertonen maar toch blijven omdat ze zogezegd onmisbaar zijn. “Deze trustleaks kosten een organisatie niet alleen energie, ze gijzelen ook de operationele snelheid rechtstreeks en vreten aan de marges. Dáár moeten we aan verandering werken”, meent hij.

Eenvoud in leiderschap

Een opvallend element in Jans visie is zijn kritiek op de toenemende complexiteit binnen organisaties. Veel van zijn conculega’s introduceren nieuwe modellen, frameworks en veranderprogramma’s. Hij probeert juist het omgekeerde te doen. Op zijn website beschrijft hij dat als ‘het verwijderen van complexity en overhead uit leiderschap en high performance’.

Volgens hem ontstaat blijvende verandering niet door steeds meer systemen te installeren, maar door de juiste gesprekken te voeren en de verantwoordelijkheid terug te brengen naar het individu. “Dat betekent niet dat processen of structuren onbelangrijk zijn,” zegt Jan, “maar je moet altijd kijken naar wat er zich onder het oppervlak afspeelt.”

Systemen en culturen zijn een weerspiegeling van het gedrag van de mensen die ze creëren. Je mag je er niet achter verstoppen om je verantwoordelijkheid te ontlopen.

Met Jan in zee

Wie een traject start met Jan Van Hees, mag geen klassiek coaching- of consultancyparcours verwachten. Zijn ingenieursachtergrond drukt een stempel op zijn aanpak. Hij kijkt naar organisaties zoals een ingenieur naar een systeem: waar ontstaat er wrijving, welke patronen herhalen zich en wat houdt het probleem in stand? “Mijn grootste sterkte is dat ik snel patronen herken”, vertelt Jan. “Ik zie vaak binnen korte tijd welke dynamieken er spelen.”

Hij begint een traject dan ook met het observeren van de dynamiek binnen het managementteam. “Die geeft vaak veel meer prijs over de gezondheid van een organisatie dan welke enquête of rapportering ook.” Vervolgens werkt hij individueel met de sleutelfiguren binnen het bedrijf om de onderliggende overtuigingen, geautomatiseerde reacties en trustleaks, die de prestaties afremmen, bloot te leggen.

Symptoombestrijding heeft geen zin. Graaf naar de oorzaak van het probleem.

Zijn meerwaarde voor de organisatie is dat hij zelf geen onderdeel van het systeem is. Hij heeft geen interne positie te verdedigen, geen eigen agenda en geen belang bij de keuzes die het bedrijf maakt. Daardoor kan hij benoemen wat medewerkers voelen, maar niet durven uitspreken.

De eerste veranderingen zijn volgens hem doorgaans al binnen drie maanden zichtbaar. Wanneer leidinggevenden goed meewerken, vertaalt zich dat snel naar meer duidelijkheid, betere gesprekken, minder interne frictie en meer verantwoordelijkheidszin binnen de teams. Het uiteindelijke doel is niet dat mensen afhankelijk blijven van een externe begeleider, maar dat de organisatie zichzelf opnieuw kan dragen.

Het rimpeleffect

Hoewel Jan bedrijven beter maakt, hoopt hij dat zijn inspanningen ook buiten de muren van de organisatie invloed hebben. Hij gelooft in wat hij het rimpeleffect noemt. “Wanneer één persoon meer verantwoordelijkheid neemt, beïnvloedt dat zijn omgeving”, legt hij uit. “Wanneer een managementteam verandert, beïnvloedt dat een hele organisatie. En wanneer honderden medewerkers die inzichten meenemen naar huis, ontstaat er ook impact buiten de werkvloer.”

Jan wil mensen niet met extra regels, modellen of systemen opzadelen; hij wil klaarheid scheppen. Bovendien kan er pas iets veranderen wanneer je ophoudt met te wijzen naar de omstandigheden, de cultuur, het systeem of de anderen. Pas wanneer je bereid bent verantwoordelijkheid te dragen voor je eigen bijdrage, ben je in staat om het tij te keren.

Ondernemen begint bij connecteren.
Neem deel aan Xtrat!me en netwerk doelgericht!

Op 22 en 23 september 2026 verwelkomen Easyfairs en KMOinsider jou op een toonaangevend netwerkevent in Flanders Expo. Tijdens deze tweedaagse verwachten we meer dan 7000 bezoekers. Jij komt toch ook? KMOinsider geeft de aftrap met een Business@Breakfast op dinsdag 22 september om 9.30 uur. Geniet van een inspirerend paneldebat en een heerlijk ontbijt om je beursbezoek goed te starten.

Wil je je netwerk vergroten? Neem plaats aan een van de 40 thematafels, geleid door 40 deskundige tafelmoderators. Jan Van Hees is een van hen. Leg waardevolle contacten met meer dan 150 professionals in samenwerking met Netwerkers.be. Netwerken was zelden zo doelgericht en relevant.

👉 Wil je ook actief je netwerk uitbreiden?
Schrijf je dan hier in voor het Xtrat!me-netwerkevent, georganiseerd door KMOinsider en Netwerkers.be. Als deelnemer word je aaneensluitend met 3 van de 40 thematafels gematcht.

👉 Wil je ook tafelmoderator zijn en zelf een thema bepalen?
Vraag naar de beschikbaarheid bij Stijn van Netwerkers.be.