AI verovert de Belgische kmo, maar strategische aanpak ontbreekt nog vaak

​Artificiële intelligentie heeft in amper twee jaar tijd een opmerkelijke opmars gemaakt binnen het Belgische kmo-landschap. Waar in 2024 slechts een kleine minderheid van de ondernemingen met AI werkte, gebruikt vandaag meer dan acht op de tien Belgische kmo’s de technologie. Toch blijft de inzet ervan voorlopig vaak beperkt tot eenvoudige toepassingen en ontbreekt het veel bedrijven nog aan een duidelijke strategie.

Dat blijkt uit het nieuwste KMO Barometeronderzoek van softwareontwikkelaar Exact, uitgevoerd door onderzoeksbureau Markteffect bij meer dan 1.300 Belgische ondernemingen.

Volgens het onderzoek gebruikt vandaag 81 procent van de Belgische kmo’s AI-toepassingen. In 2024 was dat nog amper 8 procent. Die explosieve groei toont volgens experts aan hoe snel AI toegankelijk is geworden voor ondernemers. Tegelijk blijkt dat veel bedrijven nog zoekende zijn naar de juiste manier om de technologie structureel in hun werking te integreren.

“De overgrote meerderheid zet de technologie vooral in voor relatief laagdrempelige taken, zoals het genereren van teksten en afbeeldingen of het maken van vertalingen”, legt Wilco Kraaij uit, AI-Expert bij Exact. “Slechts een derde (36%) gebruikt AI om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties. Tegelijk zien we duidelijke verschillen tussen sectoren. Zo is het gebruik van AI in accountancy bijvoorbeeld hoger dan gemiddeld en blijft handel nog achter. Ondernemers zien duidelijk de meerwaarde, maar zoeken nog naar hoe ze AI breder en strategischer kunnen inzetten binnen hun organisatie.”

Die vaststelling wordt bevestigd door een ander opvallend cijfer uit het onderzoek: meer dan de helft van de Belgische kmo’s (51%) geeft toe onvoldoende te weten hoe AI concreet en effectief kan worden ingezet binnen de eigen onderneming.

Nochtans staat automatisering hoog op de agenda bij Belgische ondernemers. Bijna zes op de tien kmo’s beschouwen automatisering als een prioriteit en twee derde beschikt ook effectief over budgetten om daarin te investeren. De ambitie is dus aanwezig, maar de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk blijkt moeilijker.

Volgens Exact ligt daar net de grote uitdaging voor de komende jaren. AI-toepassingen leveren pas echt rendement op wanneer ze geïntegreerd worden in bestaande bedrijfsprocessen en niet louter als losstaande tools worden gebruikt.

“Wie AI los inzet van bestaande bedrijfsprocessen, benut maar een fractie van het potentieel”, vervolgt Wilco. "Echte impact ontstaat wanneer AI naadloos wordt geïntegreerd in de dagelijkse werking, denk aan het standaardiseren van brieven, analyses en rapportages met AI. Zodat ondernemers sneller inzichten krijgen, beter kunnen sturen en tijd vrijmaken voor wat echt telt: ondernemen.”

De verwachtingen bij ondernemers blijven ondertussen hoog. Bijna de helft van de kmo’s beschouwt investeringen in AI als prioritair en zeven op de tien verwachten dat de technologie hen helpt om efficiënter te werken.

Daarmee lijkt de volgende fase van AI-adoptie zich stilaan aan te dienen: weg van experimenten en losse toepassingen, richting een meer geïntegreerde en strategische inzet binnen de kern van de onderneming. Vooral bedrijven die daarin snel stappen zetten, zouden volgens experts de komende jaren een competitief voordeel kunnen opbouwen.