Start it @KBC lanceert eerste start-upbarometer: AI domineert, maar genderkloof blijft groot

​De Vlaamse accelerator Start it @KBC, vandaag de grootste van Europa en vijfde grootste wereldwijd, heeft voor het eerst een uitgebreide analyse gemaakt van de 1.839 start-ups die sinds 2014 deelnamen. De cijfers schetsen een opvallend beeld van de start-upwereld: artificiële intelligentie kent een explosieve groei, software blijft favoriet bij investeerders, B2B scoort beter dan B2C, en vrouwelijke founders boeken wel vooruitgang maar halen gemiddeld nog steeds veel minder kapitaal op dan hun mannelijke collega’s.

Technologie wordt de norm

In tien jaar tijd is technologie van een niche uitgegroeid tot een bijna vanzelfsprekend onderdeel van het start-up-ecosysteem. Waar in 2014 nog 57,6% van de deelnemende bedrijven pure techspelers waren, is dat in 2025 al 96,9%. Vooral software is dominant: ruim 63% van de start-ups is actief in die sector, tegenover 18% in hardware en kleinere niches zoals agrotech en biotech.

Binnen hardware springt vooral mechatronica eruit, goed voor 72,2% van de hardware-start-ups. Die discipline brengt mechanica, elektronica en software samen in toepassingen die variëren van robots en auto’s tot geavanceerde productiemachines.

Explosieve opmars van AI

Het meest markante cijfer komt uit de softwarehoek: bijna driekwart van alle softwarebedrijven die in 2025 deelnemen, zijn AI-start-ups. Daarmee vertegenwoordigen zij bijna de helft (46,9%) van het totale ecosysteem. Over de hele periode 2014-2025 ligt dat aandeel nog maar op 6,5%, wat de recente doorbraak extra in de verf zet.

Volgens oprichter en CEO Lode Uytterschaut is AI tegelijk een enorme kans en een risico: “Er vloeit momenteel ontzettend veel geld naar AI. Het gevaar is dat er een bubbel ontstaat en dat de zwakkere spelers zullen verdwijnen. Tegelijk staan we nog maar aan het begin van wat AI allemaal kan betekenen. Van verklarende technologieën evolueren we nu naar uitvoerende toepassingen, en dat opent zowel spannende als delicate perspectieven.”

De vergelijking met blockchain is treffend: die technologie leek een hype maar blijft steken op een miniem aandeel van 0,7% over dezelfde periode.

B2B domineert de markt

Het Belgische start-upklimaat blijkt vooral aantrekkelijk voor B2B-modellen. In 2025 richt 75,5% van de start-ups zich op bedrijven, tegenover 24,5% op consumenten. Dat ligt duidelijk hoger dan de internationale gemiddelden (60-65%) en zelfs boven Y Combinator, de Amerikaanse topaccelerator waar B2B in 2023 goed was voor 70%.

“Dat is logisch,” zegt Uytterschaut. “België is een klein land met een sterke dienstensector en een versnipperde markt. B2B biedt meer voorspelbaarheid, grotere budgetten en loyalere klanten. Dat geeft investeerders vertrouwen.”

Investeerders kiezen software, maar grote bedragen gaan naar hardware

Uit de cijfers blijkt dat 80% van alle investeringen naar software gaat, tegenover 19% voor hardware. Toch halen hardwarebedrijven gemiddeld hogere bedragen binnen. Vooral medtech en mechatronica vereisen grote kapitaalinjecties voor testen, certificatie en productie.

CTO Andy Gijbels nuanceert: “Software is populair omdat het sneller schaalbaar is, minder opstartkosten vraagt en gemakkelijker aanpasbaar is. Maar dat wil niet zeggen dat hardware kansloos is. De investeringsnoden liggen gewoon hoger. Bij AI zie je dan weer een tegenovergesteld effect: omdat veel bedrijven nog jong zijn, halen ze gemiddeld lagere bedragen binnen.”

Het ophalen van kapitaal is bovendien geen garantie op succes. Start it @KBC ziet dat 75,5% van de actieve start-ups geen durfkapitaal ophaalde, en dat zij toch meer dan de helft van de gecreëerde jobs realiseren. Bekende voorbeelden zijn Loop Earplugs, dat zonder grote kapitaalrondes uitgroeide tot een internationaal succes.

Gendergelijkheid blijft een werkpunt

De analyse toont dat mannelijke teams gemiddeld vier keer meer kapitaal ophalen dan vrouwelijke. Mannelijke teams halen gemiddeld €849.000 op, vrouwelijke €204.000 en gemengde teams €629.000.

Volgens Gijbels ligt dat niet enkel aan gender bias: “Vrouwen zijn vaker solo founder, en zitten vaker in food en B2C. Dat zijn domeinen die traditioneel minder investeringen aantrekken en een lagere overlevingsratio hebben. Maar het klopt dat ook ongelijke toegang tot kapitaal en een gebrek aan rolmodellen meespelen.”

Toch is er vooruitgang. Waar in de beginjaren slechts 20% van de start-ups minstens één vrouwelijke founder had, is dat in 2025 al 39%. Start it ondersteunt deze evolutie met programma’s zoals Thrive, gericht op vrouwelijk leiderschap en ondernemerschap.

Succesratio hoger dan internationaal gemiddelde

Een opvallende vaststelling: 67% van de start-ups die sinds 2014 deelnamen, is vandaag nog actief. Na vijf jaar is dat 73%, terwijl internationale benchmarks voor start-ups met durfkapitaal gemiddeld op 51% liggen.

Volgens Uytterschaut is dat te danken aan een strenge selectie en intensieve begeleiding, maar ook aan het profiel van de founders. “Meer dan 70% van hen komt uit een corporate omgeving. Ze kennen de sector, hebben inzicht in problemen en bouwen oplossingen vanuit echte ervaring. Dat competitief voordeel verklaart mee waarom ze vaker succesvol zijn.”

Impact en jobs

Alles samen haalden de start-ups van Start it @KBC meer dan €1,1 miljard op en creëerden ze ruim 12.000 jobs. 221 van hen haalden al meer dan één miljoen euro op, 119 zelfs meer dan twee miljoen. Tot de succesverhalen behoren namen als Aikido Security, Bolt, Loop Earplugs, Conveo, Keyrock, Segments.ai, Crazy Games en Ritchie.

De barometer toont daarmee niet alleen hoe sterk de Belgische start-upscene geëvolueerd is, maar ook dat de combinatie van begeleiding, schaalbaarheid en technologische focus Vlaanderen een stevige plaats geeft op de Europese kaart.