Nieuwe alliantie over de grens moet economische groei versnellen

​Metropoolregio Brainport Eindhoven, Belgisch Limburg en de provincie Antwerpen hebben een samenwerkingscharter ondertekend om innovatie, economie en mobiliteit over de grens heen sterker op elkaar af te stemmen. De samenwerking focust op drie strategische innovatieclusters en moet leiden tot meer groei, betere benutting van ruimte en een sterker economisch ecosysteem in de grensregio.

Sterkere samenwerking over de landsgrenzen heen

Technologische en economische ontwikkelingen stoppen niet aan landsgrenzen, en net daarom slaan Metropoolregio Brainport Eindhoven, Belgisch Limburg en de provincie Antwerpen de handen in elkaar. Op 18 maart ondertekenden de partners een samenwerkingscharter dat de basis legt voor een intensievere en meer gerichte samenwerking.

De drie regio’s zijn al langer met elkaar verbonden via bedrijven, kennisinstellingen en werknemers die zich over de grens bewegen. Met het charter willen ze die bestaande dynamiek versterken en structureel uitbouwen. Door innovatieclusters en ruimtelijk-economische ontwikkelingen beter op elkaar af te stemmen, willen de partners hun gezamenlijke economische slagkracht vergroten.

Focus op drie strategische innovatieclusters

De samenwerking richt zich in eerste instantie op drie domeinen waarin de regio’s elkaar duidelijk aanvullen.

Een eerste cluster is High Tech, met onder meer High Precision Manufacturing, robuuste elektronica en grootschalige onderzoeksprojecten zoals de Einstein Telescoop. Deze sectoren spelen een sleutelrol in onder andere de halfgeleiderindustrie en geavanceerde productieprocessen.

Daarnaast ligt de focus op Smart en Clean Mobility. Daarbij gaat het onder meer om het delen van testinfrastructuur over de grens heen en het versnellen van de elektrificatie van transport, zoals vrachtvervoer.

Een derde pijler is de ontwikkeling van biobased materialen en circulair bouwen. Hier willen de regio’s inzetten op circulair slopen, hergebruik van grondstoffen en het opschalen van bouwen met duurzame, biogebaseerde materialen.

Door kennisdeling, samenwerking tussen bedrijven en het stimuleren van innovatieprojecten willen de partners de economische positie van de regio structureel versterken. Tegelijk blijft de samenwerking open voor bijkomende domeinen zoals life sciences, AI en human capital.

Complementaire sterktes bieden groeikansen

Aan het charter ging een uitgebreide verkenning vooraf, waaruit bleek dat de regio’s economisch en technologisch sterk op elkaar aansluiten. Zo werken bedrijven en onderzoeksinstellingen uit Belgisch Limburg en de Antwerpse Kempen vandaag al samen met hightechspelers in Brainport Eindhoven.

Een concreet voorbeeld is de Open Manufacturing Campus in Turnhout, waar technologie wordt ontwikkeld die toepassingen vindt in onder meer de halfgeleiderindustrie.

Daarnaast beschikken de Vlaamse regio’s over troeven die in de snelgroeiende Brainportregio schaarser worden, zoals ruimte voor bedrijvigheid, capaciteit op het elektriciteitsnet en mogelijkheden voor woningbouw. Door die complementariteit beter te benutten, ontstaan nieuwe kansen voor duurzame groei aan beide zijden van de grens.

Bestaande samenwerking als fundament

De samenwerking bouwt voort op bestaande grensoverschrijdende initiatieven. Projecten zoals ATMP XB en BOND Circular Agent tonen aan dat samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse partners vandaag al concrete resultaten oplevert.

ATMP XB focust op cel- en gentherapie en brengt partners samen rond testmethoden, kwaliteitscontrole en kennisdeling. Dit versterkt het life sciences-ecosysteem en creëert nieuwe innovatiekansen.

BOND Circular Agent richt zich dan weer op circulair hergebruik van materialen en brengt bedrijven samen om nieuwe toepassingen en businessmodellen te ontwikkelen. Beide projecten illustreren hoe samenwerking over de grens heen innovatie kan versnellen en economische meerwaarde creëert.

Ook mobiliteit en ruimte op de agenda

De samenwerking beperkt zich niet tot economie en innovatie. Omdat mensen en bedrijven zich steeds vaker over de grens verplaatsen, willen de regio’s ook nauwer samenwerken rond mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling.

Concrete plannen omvatten onder meer betere openbaarvervoersverbindingen, zoals een snelbus tussen Eindhoven en Turnhout, verbeterde verbindingen via Valkenswaard en Pelt en de heractivering van de spoorlijn tussen Hamont en Weert.

Daarnaast willen de partners hun plannen rond bedrijventerreinen, werklocaties en woningbouw beter op elkaar afstemmen en inzetten op het verbinden van landschappen over de grens heen.

Van visie naar concrete acties

Het ondertekende charter vormt het startpunt voor gezamenlijke werkagenda’s met een looptijd van twee jaar. Daarin bepalen de partners welke projecten concreet worden opgestart.

In een eerste fase ligt de nadruk op het versterken van innovatieclusters, het verbeteren van de bereikbaarheid en het uitwisselen van kennis rond ruimtelijke ontwikkeling. De ambitie is om binnen die periode ook effectief gezamenlijke projecten te lanceren.

Met deze samenwerking zetten de drie regio’s een duidelijke stap richting een geïntegreerd grensoverschrijdend ecosysteem, waarin innovatie, ruimte en economie elkaar versterken en bijdragen aan duurzame groei op lange termijn.