Een goed doel opnemen in uw nalatenschap: waarom ondernemers daar steeds vaker bewust voor kiezen

​Steeds meer ondernemers denken vandaag verder dan enkel vermogensopbouw. De vraag rijst niet alleen hoe een vermogen wordt opgebouwd, maar ook welke impact het later kan blijven hebben.

Daarbij groeit de interesse om via de nalatenschap een goed doel te ondersteunen. Niet vanuit puur fiscale overwegingen, maar vooral vanuit de wens om bepaalde waarden, overtuigingen of maatschappelijke engagementen blijvend te verankeren.

Voor veel ondernemers maakt filantropie vandaag integraal deel uit van een bredere vermogens- en successieplanning.

Input van Bart Chiau, Senior Estate Planner bij Nagelmackers.

Meer dan een financiële beslissing

Vooral ondernemers en babyboomers met een opgebouwd vermogen staan steeds vaker stil bij de vraag wat er later met hun patrimonium moet gebeuren.

Waar vroeger nalatenschappen vaak automatisch binnen de familiale sfeer bleven, kiezen steeds meer mensen bewust voor een combinatie van familiale overdracht én maatschappelijke impact.

Dat kan gaan om steun aan:

1. wetenschappelijk onderzoek;
2. gezondheidszorg;
3. onderwijs;
4. armoedebestrijding;
5. lokale initiatieven;
6. of dierenwelzijn.

Een goed doel opnemen in uw testament betekent in essentie dat uw vermogen ook na uw overlijden blijft bijdragen aan zaken die u belangrijk vindt.

Hoe neemt u een goed doel op in uw successieplanning?

Wie een goed doel wil opnemen in zijn nalatenschap, moet dat juridisch correct vastleggen via een testament.

Dat kan op twee manieren.

Het notarieel testament

De meest veilige oplossing is een notarieel testament, opgesteld door een notaris.

Zeker wanneer een goed doel een belangrijk deel van de nalatenschap ontvangt, geniet deze formule de voorkeur. De clausules worden juridisch sluitend geformuleerd en de kans op discussies achteraf wordt sterk beperkt.

Het eigenhandig testament

Daarnaast bestaat ook het eigenhandig testament, dat volledig met de hand geschreven, gedateerd en ondertekend moet worden.

Hoewel deze formule rechtsgeldig is, blijft ze gevoeliger voor interpretatiefouten of praktische problemen bij de uitvoering.

Wat kan u precies nalaten?

Een goed doel kan zowel volledig als gedeeltelijk worden opgenomen als erfgenaam.

U kan bijvoorbeeld kiezen voor:

1. een vast bedrag;
2. een specifiek actief, zoals vastgoed, kunst of aandelen;
3. of een percentage van uw totale vermogen.

Belangrijk is wel dat de organisatie correct wordt vermeld met haar volledige juridische naam en ondernemingsgegevens.

Daarnaast is het verstandig om een alternatief goed doel te voorzien indien de oorspronkelijke organisatie later niet meer zou bestaan.

Interessant fiscaal kader in Vlaanderen

Sinds 1 juli 2021 geldt in Vlaanderen een tarief van 0% erfbelasting voor legaten aan erkende goede doelen.

Concreet betekent dit dat het volledige bedrag effectief bij de organisatie terechtkomt, zonder fiscale afhouding.

Voor ondernemers die bewust maatschappelijke impact willen koppelen aan hun vermogensplanning, creëert dit een bijzonder efficiënt kader.

Opgelet met oude duolegaten

Heel wat oudere testamenten bevatten nog een zogenaamd duolegaat.

Die techniek liet vroeger toe om:

1. een goed doel te bevoordelen;
2. én tegelijk de erfbelasting voor verdere familieleden te optimaliseren.

Sinds de Vlaamse hervorming van 2021 is het duolegaat echter afgeschaft in Vlaanderen.

Bestaande testamenten die nog dergelijke clausules bevatten, verdienen daarom een grondige herziening. In sommige situaties kan een goed doel een dergelijke nalatenschap vandaag zelfs weigeren omdat ze financieel ongunstig geworden is.

In Brussel en Wallonië blijft het systeem voorlopig wel bestaan.

Ook schenken tijdens het leven blijft interessant

Naast nalaten via testament kiezen sommige ondernemers ervoor om reeds tijdens hun leven een goed doel financieel te ondersteunen.

In Vlaanderen zijn dergelijke schenkingen aan erkende organisaties volledig vrijgesteld van schenkbelasting.

Dat maakt filantropie ook interessant binnen een bredere strategie van vermogensoverdracht en estate planning.

Besluit

Voor steeds meer ondernemers maakt filantropie deel uit van een doordachte successieplanning.

Een goed doel opnemen in uw nalatenschap laat toe om vermogen niet alleen fiscaal efficiënt over te dragen, maar ook blijvende maatschappelijke impact te creëren.

Uw nalatenschap wordt zo meer dan een financiële overdracht alleen; ze wordt een verlengstuk van uw visie, waarden en engagement.