Ondernemers opgelet! Zo bescherm je je bedrijf bij een scheiding

Voor veel ondernemers is hun bedrijf hun belangrijkste vermogen. Maar wat gebeurt er met die onderneming wanneer een huwelijk strandt? Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan veel ondernemers denken. Expert Rutger Van Boven, Partner Estate Planning bij BDO Belgium, geeft advies om te vermijden dat scheiden ook tot meer (financieel) lijden leidt. Afhankelijk van het huwelijksstelsel, de financiering van de onderneming en de manier waarop aandelen zijn geregistreerd, kan een ex-partner immers aanspraak maken op een deel van de waarde van het bedrijf.

Alleen opgericht betekent niet altijd alleen eigenaar

Veel ondernemers gaan ervan uit dat een onderneming die zij zelf hebben opgericht automatisch hun exclusieve eigendom blijft. In de praktijk ligt dat complexer. De eigendomsverhoudingen hangen onder meer af van de datum van het huwelijk, een eventuele huwelijksovereenkomst en de middelen waarmee de onderneming werd gefinancierd. In bepaalde gevallen kan een vennootschap gedeeltelijk tot het gemeenschappelijk vermogen behoren.

Het huwelijksstelsel maakt een groot verschil

Een belangrijke factor is het gekozen huwelijksstelsel. In een stelsel van scheiding van goederen blijven aandelen van een onderneming die met eigen middelen zijn opgericht in principe persoonlijk eigendom van de ondernemer. Bij een echtscheiding maken ze dan geen deel uit van de verdeling van het vermogen.

Veel koppels trouwen echter zonder huwelijkscontract en vallen automatisch onder het wettelijk stelsel. Ook in dat geval kan een onderneming buiten de gemeenschap blijven, bijvoorbeeld wanneer de onderneming is opgericht met eigen middelen, zoals spaargeld van vóór het huwelijk of geld uit een schenking. Het is daarbij wel essentieel dat ondernemers kunnen aantonen dat de geïnvesteerde middelen persoonlijk waren.

Ook tijdens het huwelijk zijn er oplossingen

Ondernemers die al gehuwd zijn onder het wettelijke stelsel hebben nog verschillende mogelijkheden om hun bedrijf te beschermen. Zo kunnen aandelen op naam van de beroepsactieve partner worden ingeschreven in het aandelenregister, zodat die de zeggenschapsrechten behoudt.

Daarnaast kunnen ondernemers het huwelijksstelsel aanpassen of specifieke clausules opnemen die bepalen dat aandelen van een onderneming eigendom blijven van de actieve partner. In sommige gevallen kan ook de waarde van de aandelen uit het gemeenschappelijk vermogen worden gehaald.

Let op voor verborgen risico’s

Zelfs wanneer aandelen persoonlijk eigendom zijn, kan een ex-partner nog een compensatie vragen wanneer gemeenschappelijke middelen in de onderneming zijn geïnvesteerd. Ook rekening-courantverhoudingen tussen ondernemer en vennootschap kunnen een rol spelen bij de verdeling van het vermogen. De oorsprong van die middelen is daarbij vaak doorslaggevend.

Vooruitdenken voorkomt problemen

Voor ondernemers loont het daarom om tijdig stil te staan bij de juridische structuur rond hun onderneming en hun huwelijk. De juiste afspraken en documentatie kunnen voorkomen dat een scheiding niet alleen emotioneel, maar ook zakelijk grote gevolgen heeft. Volgens Rutger Van Boven maakt een doordachte aanpak vaak het verschil tussen een beheersbare situatie en een complexe vermogensdiscussie.