Alcohol op personeelsfeesten lijkt onschuldig, tot de aansprakelijkheid begint

​Tijdens het voorjaar organiseren heel wat bedrijven feesten en (nieuwjaar)recepties om samen met medewerkers terug te blikken op het voorbije jaar. Hapjes en drankjes horen daar traditioneel bij, maar wanneer alcohol rijkelijk vloeit, kunnen de gevolgen verder reiken dan het feest zelf. Als een werknemer na een bedrijfsevent onder invloed een ongeval veroorzaakt, kan ook de organisator of werkgever aansprakelijk worden gesteld.

Dat blijkt uit juridische duiding van advocatenkantoor Crowell & Moring en verkeersveiligheidsinstituut Vias. Zij wijzen erop dat werkgevers niet alleen morele, maar ook juridische verantwoordelijkheid dragen wanneer ze alcohol aanbieden op een personeelsevent.

Zorgplicht van de organisator

Wanneer een werknemer na een bedrijfsfeest dronken achter het stuur kruipt en schade veroorzaakt, kan de organisator in beeld komen als mogelijk mede-aansprakelijke partij. De kernvraag daarbij is of de werkgever handelde zoals een normaal voorzichtig organisator zou doen. Ontbreken er preventieve maatregelen of werd onvoldoende toegezien op een veilige terugkeer naar huis, dan kan dat zwaar doorwegen.

Volgens Evelien Jamaels, vennoot bij Crowell & Moring, is die aansprakelijkheid geen theorie. “In de rechtspraak bestaan precedenten waarbij organisatoren gedeeltelijk aansprakelijk werden gesteld omdat ze bleven schenken aan duidelijk dronken personen of geen actie ondernamen om gevaarlijke situaties te voorkomen,” zegt ze. “Dat kan ook gelden voor werkgevers die personeelsfeesten organiseren.”

De mogelijke aansprakelijkheid geldt specifiek voor alcohol die door de werkgever wordt aangeboden. Wanneer werknemers zelf extra alcohol of andere middelen meebrengen, ligt de verantwoordelijkheid in principe anders, al blijft elke situatie afhankelijk van de concrete omstandigheden.

Ook strafrechtelijke gevolgen mogelijk

De primaire strafrechtelijke verantwoordelijkheid blijft uiteraard bij de bestuurder die onder invloed rijdt. In ernstige gevallen kan dat zelfs leiden tot vervolging voor verkeersdoodslag. Toch kan ook de werkgever indirect betrokken raken, bijvoorbeeld via burgerlijke aansprakelijkheid voor de geleden schade.

Dat maakt het voor bedrijven belangrijk om verder te kijken dan louter gezelligheid. Preventie en duidelijke afspraken zijn cruciaal om risico’s te beperken.

Voorzorgsmaatregelen maken het verschil

Naast het naleven van de wettelijke regels, zoals het verbod op alcohol voor minderjarigen en zichtbaar dronken personen, verwachten experts dat werkgevers actief inzetten op veiligheid.

Stef Willems van Vias institute benadrukt het belang van voorbereiding en communicatie. “Feesten versterken de teamgeest, maar het is minstens zo belangrijk dat iedereen veilig thuiskomt. Dat vraagt een doordachte aanpak, nog vóór het event plaatsvindt.”

Zo raden experts aan om alcoholvrije alternatieven even zichtbaar en aantrekkelijk aan te bieden als alcoholische dranken, leidinggevenden expliciet een voorbeeldrol te laten opnemen en werknemers vooraf te sensibiliseren over veilig vervoer. Ook een concreet ‘what if’-plan kan het verschil maken, met bijvoorbeeld taxiopties, een bring-home-service of lokale overnachtingsmogelijkheden.

Daarnaast kan een BOB-aanpak helpen om verantwoordelijk gedrag te stimuleren. Vias biedt op sommige locaties zelfs blaastesten aan, zodat werknemers met een gerust hart de weg op kunnen.

Duidelijke afspraken in beleid en contracten

Volgens Frederik Van Remoortel, eveneens vennoot bij Crowell & Moring, stopt de verantwoordelijkheid niet bij het event zelf. “Werkgevers doen er goed aan om duidelijke afspraken vast te leggen in een car policy, arbeidsreglement of arbeidsovereenkomst. Daarin kan expliciet worden opgenomen dat rijden onder invloed, zeker met een bedrijfswagen, nooit wordt getolereerd.”

Ook het bestaande preventieve alcohol- en drugsbeleid van de onderneming, zoals voorzien in cao nr. 100, speelt daarbij een belangrijke rol. Dat beleid kan onder meer bepalen hoe wordt omgegaan met controles, sancties en begeleiding.

Feesten met verstand

De boodschap van experts is duidelijk. Bedrijfsfeesten blijven waardevol voor sfeer en verbondenheid, maar vragen ook verantwoordelijkheid. Door vooraf na te denken over alcoholgebruik, vervoer en duidelijke afspraken, kunnen werkgevers niet alleen risico’s beperken, maar ook aantonen dat ze hun zorgplicht ernstig nemen.

Zo blijft het feest een positieve herinnering, en geen juridisch of menselijk drama achteraf!