Danielle Peenen (Peenen-IP): “Laat je naam beschermen, vooraleer je hem op al je verpakkingen drukt.”

Als je als ondernemer start met een naam, logo of slogan, bouw je aan een merk. Maar wat als die naam al juridisch bezet is? Wat als je pas na maanden werk, branding en drukwerk ontdekt dat je merk inbreuk maakt op dat van iemand anders?

Danielle Peenen zag het te vaak gebeuren. Na meer dan dertig jaar in een groot merkenkantoor richtte ze daarom Peenen-IP op: een kleinschalige, toegankelijke praktijk die zich richt op de ondernemers die vaak over het hoofd worden gezien: zelfstandigen, starters en kmo’s. Aan KMOinsider en Netwerkers.be vertelt Danielle hoe belangrijk het is om eerst je intellectuele eigendom te beschermen, alvorens je van start gaat.

Kleine ondernemers met grote problemen

Danielle begon haar loopbaan in een internationaal merkenbureau waar ze werkte voor multinationals als Danone en Ferrero. Ze klom op tot in het managementteam en bekleedde een bestuursfunctie. “Ik werkte altijd alsof het mijn eigen bedrijf was”, zegt ze. Die betrokkenheid bleef, maar het knaagde. Steeds vaker merkte ze dat kleinere ondernemers uit de boot vielen.

Grote bedrijven hebben juristen en zijn goed voorbereid. Maar starters en kmo’s? Die komen pas bij je als het al te laat is.

Die vaststelling bleef hangen en kreeg tijdens de covidperiode een extra lading. “Die periode bracht bezinning. Wat wilde ik écht nog doen met mijn ervaring? Het antwoord was duidelijk: kleine ondernemers helpen.” Zo ontstond Peenen-IP: juridisch advies over intellectuele eigendom.

Merkgebruik begint vanaf dag 1

“Van zodra je een logo gebruikt, ben je al een merk aan het uitbouwen.” Die uitspraak van Danielle Peenen vat perfect samen waar het vaak misloopt bij ondernemers. Veel starters en zelfs ervaren kmo’s denken dat een merk pas ontstaat wanneer ze iets officieel registreren. Maar juridisch gezien begint merkgebruik al wanneer je een naam of visueel element, zoals een logo of slogan, gebruikt om je product of dienst te onderscheiden.

En dat gebeurt vaak al in de eerste weken van een onderneming. Denk aan het ontwikkelen van een huisstijl, het lanceren van een website, het ontwerpen van verpakkingen of promotiemateriaal. “Het probleem”, aldus Danielle, “is dat al die investeringen soms gebeuren rond een naam die juridisch niet van jou is. En dat besef komt meestal pas als het te laat is.”

Het doolhof van merkbescherming

Wat Danielle opvalt, is dat veel zelfstandigen denken dat merk- en naamregistratie alleen iets voor grote spelers is. “Ze kiezen een naam, starten een website, maken verpakkingen … zonder ooit na te denken over de bescherming van hun naam. Tot ze op een dag een aanmaning krijgen omdat hun merk al van iemand anders is.”

Peenen-IP wil die risico’s voorkomen. Danielle vertaalt complexe wetgeving naar verstaanbare taal. Geen wollig jargon, maar praktische info waarmee ondernemers zelf de juiste keuzes kunnen maken. Ze begeleidt klanten stap voor stap: van het kiezen van een naam tot en met de officiële registratie. “En dat hoeft niet duur of ingewikkeld te zijn”, benadrukt ze. “Wat wél duur is, is je hele branding moeten herwerken achteraf.”

Beter voorkomen dan genezen

Een van Danielles belangrijkste boodschappen is: wacht niet tot het te laat is. Ze pleit voor een preventieve aanpak. “Veel ondernemers investeren in marketing, sociale media, drukwerk … Maar vergeten de juridische basis. Terwijl je merk net je identiteit is. Waarom zouden we die niét beschermen, terwijl we wel een brandverzekering of boekhouder inschakelen?”

Maar ook rebranding vraagt om juridische waakzaamheid. Peenen-IP is er niet alleen voor starters. Ook gevestigde bedrijven die een rebranding of naamswijziging overwegen, zijn een belangrijke doelgroep. Denk aan fusies, overnames of gewoon de wens om een frisse wind te laten waaien door het merkverhaal.

“Bedrijven denken dan vaak aan marketing, maar vergeten de juridische onderbouw,” legt Danielle uit. “Een nieuw logo of een andere naam lanceren zonder grondig merkonderzoek is als bouwen op los zand.” Ook expansie naar het buitenland is een cruciaal moment. Een naam die in België beschikbaar is, kan in Frankrijk of Duitsland al bezet zijn. Danielle helpt bedrijven in die fase om proactief na te gaan of hun merk ook internationaal veilig te gebruiken is.

Van gesprek tot registratie: hoe werkt de begeleiding?

De werkwijze van Danielle begint altijd met een persoonlijk gesprek. “Ik wil het bedrijf aanvoelen. Daarom ga ik vaak ter plaatse kijken.” Wat leeft er? Welke namen worden intern en extern gebruikt? Welke logo’s hangen er aan de muur of staan op de verpakking?

Een merk is meer dan een naam. Het is alles wat herkenning creëert: een vorm, een kleur, een lettertype, een slogan ... Elk van die elementen kan beschermd worden.

Samen met de ondernemer brengt Danielle alles in kaart: de huidige naamgeving en visuele elementen, het werkelijke en geplande werkgebied (België, Benelux, Europa …), het type producten of diensten dat aangeboden wordt en de groeiplannen van het bedrijf. Daarna volgt een strategische aanpak om te bekijken wat juridisch mogelijk is, wat beschermd moet worden en hoe dat het best gebeurt.

Voorafgaand onderzoek: is je naam écht vrij?

Een belangrijke stap is het beschikbaarheidsonderzoek. Danielle onderzoekt of de naam, het logo of andere elementen nog vrij zijn in de landen waar het bedrijf actief is of wil zijn. “Er zijn duizenden geregistreerde merknamen die je niet op Google vindt, maar die je wel kunnen tegenhouden.” Dat zijn de zogenaamde ‘slapende’ merken, die misschien al jaren bestaan maar pas reageren als jouw merk groter wordt.

Door op zoek te gaan in de officiële merkenregisters, voorkomt Danielle dat ondernemers investeren in iets dat juridisch problematisch kan worden. “Als blijkt dat de gekozen naam al werd geregistreerd in Duitsland, en jij daar net wil uitbreiden, dan moet je dat op voorhand weten. Zo vermijd je zware juridische kosten of een verplichte naamsverandering later.”

Correct en strategisch registreren

Als de weg vrij is, begeleidt Danielle de volledige aanvraagprocedure. Binnen de Benelux gebeurt dat via het BOIP (Benelux-Bureau voor Intellectuele Eigendom). Een merk enkel registreren voor België is niet mogelijk. Er geldt immers een uniforme wet voor België, Nederland en Luxemburg. Dat is het BVIE (Benelux Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom). Voor andere landen schakelt ze haar internationale expertise in om aanvragen correct in te dienen en op te volgen.

Een belangrijk onderdeel is de classificatie van het merk. Je kan een merk namelijk niet zomaar ‘algemeen’ registreren. Je moet precies aangeven voor welke producten of diensten je de merknaam wil claimen. “Een merk voor een bakker en een schoenwinkel met dezelfde naam hoeft geen probleem te zijn,” verduidelijkt Danielle, “maar twee modezaken met bijna identieke merknamen? Daar kan wél verwarring ontstaan.” Daarom begeleidt ze haar klanten bij het opstellen van een juridisch correcte en toekomstgerichte classificatie.

Waakzaamheid na de registratie

Het werk stopt niet bij de registratie. Danielle biedt ook merkbewaking aan. Dat houdt in dat ze namens de klant opvolgt of er nieuwe merkaanvragen worden ingediend die te sterk lijken op het geregistreerde merk. “Hoe eerder je het weet, hoe beter”, zegt ze. “Als ik zie dat er een aanvraag binnenkomt die té sterk lijkt op die van mijn klant, dan trek ik aan de alarmbel. Zo kan er vaak al worden ingegrepen nog voor dat merk op de markt verschijnt.”

Danielle komt ook tussen als er een conflict ontstaat. Ze gaat dan in dialoog met de betrokken partijen. Co-existentieovereenkomsten kunnen daarbij een oplossing zijn: beide merken mogen dan blijven bestaan, mits duidelijke afspraken. Ook dat juridisch onderhandelingstraject neemt ze voor haar rekening.

Een andere wereld

Sinds Danielle Peenen de stap zette naar een eigen onderneming, heeft ze het leven van heel wat ondernemers positief veranderd. Maar wat heeft dit met haarzelf gedaan? Ook zij is mee geëvolueerd.

“Als zelfstandige kom je in een compleet andere wereld terecht”, zegt ze. “Ik heb jaren in loondienst gewerkt, in een structuur waar andere mensen mijn IT-problemen oplosten, de CEO het strategisch pad uitstippelde en nog andere collega’s de marketing opvolgden.” Toen ze de sprong naar zelfstandigheid waagde, stapte ze uit een veilige cocon. Plots stond ze overal alleen voor. Maar dat bracht ook veel voldoening. “Ik leer nu elke dag. Vooral door te durven vragen. En door te netwerken.”

“Vragen stellen is iets waar we als ondernemer sterker in moeten worden”, vindt Danielle. “Door vragen te stellen leer je sneller, voorkom je fouten en voel je je sterker in je beslissingen.” Ook netwerken speelt een sleutelrol in haar ondernemersverhaal. Niet enkel om klanten te vinden, maar vooral om ideeën uit te wisselen. “Je hoort verhalen van andere ondernemers en je herkent jezelf daarin. Je krijgt feedback, tips, energie … Dat krijg je niet als je op je eigen eiland blijft.”

Geen massale groei, wel duurzame waarde

Hoe ziet de toekomst eruit voor Peenen-IP? Danielle blijft ambitieus, maar haar doel is niet kwantiteit. “Ik wil geen reusachtige merkenportefeuille. Wat ik wél wil: waardevol advies geven. Mijn klanten sterker maken. En zorgen dat hun merk juridisch stevig staat.”

Een laatste advies: opgelet met online tools!

Tot slot wil Danielle ondernemers nog een belangrijk advies meegeven. Er bestaan online tools en platforms die ondernemers aanzetten om zelf beschikbaarheidsstudies of merkonderzoeken uit te voeren. Je krijgt dan resultaten te zien die je wel kunt aflezen, maar niet juist kunt interpreteren. Want daarvoor moet je de wetgeving kennen en de rechtspraak rond merkenkwesties volgen. En wat als je niet de juiste zoekcriteria hebt gebruikt en zo een zeer onvolledig resultaat te zien krijgt?

Haar advies? Laat je begeleiden door iemand die dit werk elke dag doet en de spelregels kent. Zo vermijd je juridische valkuilen en investeer je in een merk dat er staat.

Ondernemen begint bij connecteren.
Neem deel aan Xtrat!me en netwerk doelgericht!

Op 14, 15 en 16 oktober 2025 verwelkomen Easyfairs en KMOinsider jou op een toonaangevend netwerkevent in Antwerp Expo. Tijdens deze driedaagse verwachten we meer dan 15.000 bezoekers. Jij komt toch ook? KMOinsider geeft de aftrap met een Business@Breakfast op dinsdag 14 oktober om 10u. Geniet van een inspirerend paneldebat en een heerlijk ontbijt om je beursbezoek goed te starten.

Wil je je netwerk vergroten? Neem plaats aan een van de 30 thematafels, geleid door 30 deskundige tafelmoderators. Danielle Peenen is een van hen. Leg waardevolle contacten met meer dan 150 professionals in samenwerking met Netwerkers.be. Netwerken was zelden zo doelgericht en relevant.

👉 Wil je ook actief je netwerk uitbreiden?
Schrijf je dan hier in voor het Xtrat!me-netwerkevent, georganiseerd door KMOinsider en Netwerkers.be. Als deelnemer word je aaneensluitend met 3 van de 30 thematafels gematcht.

👉 Wil je ook tafelmoderator zijn en zelf een thema bepalen?
Vraag naar de beschikbaarheid bij Stijn van Netwerkers.be.