Loontransparantie wordt verplicht: zijn bedrijven voorbereid op de nieuwe EU-regels?

​Loontransparantie evolueert in Europa van een vrijwillig beleidsprincipe naar een wettelijke verplichting. Toch hebben veel organisaties nog geen concrete voorbereidingen getroffen, terwijl werknemers steeds nadrukkelijker om duidelijkheid vragen. Bijna 90 procent van de werknemers geeft aan dat transparantie over loon, extralegale voordelen en loonsverhogingen belangrijk is, en de helft noemt het zelfs essentieel. Met de Europese regelgeving in aantocht wordt actie onvermijdelijk.

EU-richtlijn verplicht tot openheid over loonverschillen

De nieuwe Europese richtlijn verplicht bedrijven om loongegevens en loonverschillen tussen mannen en vrouwen openbaar te maken en loonbeslissingen beter te motiveren. Organisaties zullen onder meer loonschalen in vacatures moeten opnemen.

Bedrijven met meer dan honderd werknemers moeten minstens om de drie jaar rapporteren over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Voor grotere ondernemingen geldt een jaarlijkse rapportageplicht. Hoewel de exacte timing van de omzetting in Belgische wetgeving nog niet vastligt, staat vast dat bedrijven zich nu al moeten voorbereiden op een structurele aanpassing van hun loonbeleid.

Voor veel organisaties betekent dit een fundamentele verandering. Waar loontransparantie vroeger vaak werd gezien als een vrijwillige maatregel of een onderdeel van een breder DEI-beleid, wordt het nu een juridische verplichting met duidelijke rapporteringsvereisten.

Grote vraag naar openheid, maar structurele verschillen blijven

Uit het recente Payroll Report van Remote blijkt dat de vraag naar transparantie groot is, maar dat er nog steeds aanzienlijke loonverschillen bestaan. Tegelijk ontbreekt bij veel bedrijven de nodige infrastructuur om loondata correct te analyseren en rapporteren. Beleidskaders zijn vaak nog niet afgestemd op de nieuwe regelgeving of op de verwachtingen van werknemers.

De bezorgdheid over loonverschillen blijft daardoor vaak onder de radar. Het onderwerp salaris blijft voor veel werknemers gevoelig. Uit het rapport blijkt dat 61 procent van de mannen zou overwegen ontslag te nemen vanwege bezorgdheid over hun loon, tegenover 51 procent van de vrouwen. Dat wijst erop dat vrouwen minder snel actie ondernemen wanneer ze ontevreden zijn over hun verloning.

Hoewel 78 procent van de mannen aangeeft tevreden te zijn met hun salaris, geldt dat voor 69 procent van de vrouwen. Daarnaast voelt slechts 49 procent van de vrouwen zich comfortabel om een loonsverhoging te vragen, tegenover 66 procent van de mannen. Die terughoudendheid kan structurele ongelijkheden versterken.

Rapportering alleen volstaat niet

Verplichte rapportage zal loonverschillen zichtbaarder maken, maar volgens experts gebeurt dat vaak op geaggregeerd niveau en met vertraging. Dat bemoeilijkt een proactieve aanpak van onderliggende structurele problemen.

Barbara Matthews, Chief People Officer bij Remote, benadrukt dat loontransparantie meer is dan een beleidsdocument. Volgens haar vraagt het om een cultuur waarin werknemers, en in het bijzonder vrouwen en minderheidsgroepen, zich veilig voelen om hun bezorgdheden te uiten.

Zij wijst erop dat salarisadministratie een cruciale rol kan spelen. Payrollsystemen bieden immers een objectief en controleerbaar overzicht van verloning, verschillen tussen regio’s en demografische groepen, en de impact van loonbeslissingen. Wanneer loonadministratie actief betrokken wordt bij het signaleren van ongelijkheden, ontstaat een stevige feitelijke basis voor een eerlijker beloningsbeleid.

Van papieren engagement naar echte verandering

Loontransparantie werd lange tijd beschouwd als een strategisch thema voor het topmanagement. Zonder actieve betrokkenheid van payroll- en HR-afdelingen dreigt het risico dat bedrijven zich formeel engageren, maar in de praktijk weinig veranderen.

Met de nieuwe Europese verplichtingen verschuift loontransparantie van een reputatiekwestie naar een compliancevraagstuk. Organisaties die nu investeren in duidelijke processen, datakwaliteit en een open bedrijfscultuur, zullen niet alleen voldoen aan de regelgeving, maar ook sterker staan in de strijd om talent in een steeds competitievere arbeidsmarkt.