Strengere AI-regels vanaf 2 augustus: grote impact voor bedrijven én medewerkers

​Eén op drie werknemers voelt zich onvoldoende voorbereid op AI-toekomst

Vanaf 2 augustus 2025 treedt een belangrijke nieuwe fase van de Europese AI-wet (Artificial Intelligence Act) in werking. Hoewel veel bepalingen pas in 2026 volgen, kunnen er vanaf deze datum sancties worden opgelegd voor het niet naleven van reeds geldende verplichtingen. Opvallend: in België voelt een op drie werknemers zich nog onvoldoende geschoold om met AI te werken, terwijl slechts een minderheid van werkgevers vandaag structureel inzet op AI-vaardigheden.

De AI-wet is ’s werelds eerste uitgebreide regelgeving rond kunstmatige intelligentie en creëert een uniform kader voor alle lidstaten. De bedoeling: innovatie stimuleren, maar ook veiligheid, transparantie en ethiek waarborgen.

Van strategie naar sancties

Bedrijven, overheden en AI-aanbieders in de EU zijn vanaf 2 augustus verplicht om te voldoen aan bestaande AI-regels. Dat betekent onder meer dat:

• AI-systemen met een onaanvaardbaar risico verboden blijven
• Werknemers AI-geletterd moeten zijn
• Bedrijven een AI-policy moeten hebben
  

Wie in de fout gaat, riskeert boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet. Hoewel België nog geen nationale wetgeving klaar heeft voor handhaving, gelden de Europese verplichtingen wel degelijk. Lidstaten moeten vanaf deze datum ook toezichts- en meldpunten hebben ingericht.

Nieuwe regels voor General Purpose AI (GPAI)

Naast sancties gelden er nu ook specifieke verplichtingen voor aanbieders van General Purpose AI-modellen (GPAI). Deze veelzijdige modellen, zoals grote taalmodellen (LLM) à la GPT-4o, moeten vanaf nu voldoen aan regels rond:

• Technische documentatie
• Respect voor auteursrechten
• Transparantie over trainingsdata
  

GPAI-modellen die vóór 2 augustus 2025 al op de markt waren, krijgen tot 2 augustus 2027 de tijd om volledig te voldoen.

Toezicht op twee niveaus

Het toezicht op de AI-wet wordt georganiseerd op nationaal en Europees niveau.

• Nationaal: elk EU-land moet minstens één markttoezichthouder en één kennisgevingsautoriteit hebben.
• Europees: het nieuwe AI-bureau en de Europese AI-raad coördineren het beleid, ondersteund door een Adviesforum en een Wetenschappelijk Panel.

Impact op HR en werkvloer

De AI-wet heeft directe gevolgen voor hoe bedrijven AI inzetten in HR-processen zoals rekrutering, prestatiemanagement en personeelsanalyse. Dat vraagt om:

• Eerlijke en uitlegbare AI: geen discriminatie of verborgen bias bij sollicitaties of promoties.
• Transparantie naar werknemers: duidelijk maken hoe AI beslissingen beïnvloedt.
• Controle op leveranciers: nagaan of externe AI-tools voldoen aan de nieuwe EU-vereisten.
• Opleiding en cultuurverandering: managers en medewerkers trainen in verantwoord AI-gebruik.

Reality check: nog veel werk aan de winkel

Uit onderzoek van SD Worx blijkt dat slechts één op drie Belgische werkgevers investeert in AI-opleidingen. Aan de andere kant voelt 33% van de werknemers zich onvoldoende voorbereid op het werken met nieuwe technologie. Slechts 22% geeft aan dat de werkgever effectief ondersteuning biedt om AI-vaardigheden te ontwikkelen.

Volgens Jan Vanthournout, juridisch expert bij SD Worx, is dat een alarmsignaal:

“AI gaat steeds meer een rol spelen in alle bedrijfsprocessen. Organisaties moeten hun mensen meenemen in die evolutie, anders wordt de kloof tussen technologie en de werkvloer alleen maar groter.”

Vooruitblik

De komende jaren volgen extra verplichtingen voor AI-toepassingen met hoog risico. In 2026 en 2027 worden de regels verder aangescherpt. Deze mijlpaal van 2 augustus 2025 is dus slechts het begin van een strenger AI-kader in Europa.