Belgische werknemers nemen steeds vaker vakantie buiten de zomermaanden

​Recordaantal vakantiedagen in eerste jaarhelft

De Belgische vakantiemodus is duidelijk aan het veranderen. Tijdens de eerste zes maanden van 2025 besteedden werknemers 3,36% van hun werkbare uren aan vakantie. Dat is het hoogste percentage sinds de metingen begonnen. Ook het aantal werknemers dat vóór de start van de zomervakantie al minstens één vakantiedag opnam, bereikte een record: 54% van de werkende Belgen begon al vroeg in het jaar aan zijn of haar vakantiesaldo. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van hr-dienstverlener Acerta, gebaseerd op gegevens van 461.000 werknemers bij meer dan 32.000 werkgevers.

De trend is duidelijk: steeds minder mensen wachten tot de zomer om hun vakantiedagen op te nemen. Waar vroeger de grote vakantie in juli en augustus de norm was, kiezen steeds meer werknemers voor een gespreide vakantieplanning over het hele jaar.

Mooie lentedagen en nieuwe reisgewoontes

Volgens Marijke Beelen, experte vakantie bij Acerta, zijn er meerdere verklaringen voor deze verschuiving. Het zonnige voorjaar van 2025 speelde ongetwijfeld een rol: “Veel werknemers besloten – soms last minute – om één of meerdere dagen vrij te nemen om van het mooie weer te genieten.” Maar er is meer aan de hand. Steeds meer mensen plannen hun grote reis in mei of juni, buiten het hoogseizoen. Zo vermijden ze de drukte en profiteren ze van lagere prijzen.

Daarnaast is er een toenemend besef van het belang van deconnectie en een goede werk-privébalans. Door het vakantiejaar te spreiden, kunnen werknemers vaker tussendoor opladen. Voor werkgevers biedt deze aanpak het voordeel dat niet iedereen tegelijk afwezig is in de zomer, waardoor permanentie op kantoor en het verloop van projecten beter gewaarborgd blijven.

Schoolvakanties minder bepalend

Opvallend is dat de trend in alle regio’s zichtbaar is. In Vlaanderen ging 3,39% van de werkbare uren in de eerste jaarhelft naar vakantie, in Wallonië 3,25% en in Brussel 3,29%. Dat zijn in alle gevallen stijgende cijfers. Het idee dat schoolvakanties de vakantieplanning volledig sturen, lijkt stilaan achterhaald.

Beelen: “Het is interessant dat Vlaanderen, ondanks één week minder collectieve schoolvakantie dan de andere regio’s, toch het hoogste percentage vakantie-uren noteert. Dat toont aan dat werknemers hun vakantie steeds meer plannen volgens hun eigen voorkeur, los van de schoolkalender.” De cijfers tonen ook verschillen tussen leeftijdsgroepen. Jongste werknemers namen in de eerste jaarhelft gemiddeld 2,5% van hun werkbare uren vakantie, terwijl dat bij 60-plussers ruim 4% was.

Effect van nieuwe wetgeving en sectorafspraken

Een bijkomende factor die mogelijk meespeelt, is de recente wetswijziging waardoor wettelijke vakantiedagen uit 2024 in bepaalde omstandigheden konden worden overgedragen naar 2025. Werknemers die vorig jaar vakantiedagen overhielden, konden die dit voorjaar nog opnemen, wat het aantal vakantie-uren in de eerste helft van het jaar mee heeft opgedreven.

Ook sectorale verschillen spelen een rol. Zo is de bouwsector nog een van de weinige sectoren die vasthoudt aan een vaste collectieve vakantieperiode in de zomer. In andere sectoren hebben werknemers meer vrijheid gekregen om hun verlof te plannen, wat gespreide opname doorheen het jaar bevordert.

Voordelen voor werknemer én werkgever

De verschuiving naar een gespreide vakantieopname biedt voordelen voor beide partijen. Werknemers hebben meer flexibiliteit om vakanties af te stemmen op persoonlijke voorkeuren, gunstige prijzen of minder drukke reisperiodes. Voor werkgevers zorgt het voor een betere spreiding van afwezigheden, wat de continuïteit van het werk ten goede komt.

Bedrijven die gespreide vakantieopnames actief ondersteunen, ervaren vaak minder operationele druk tijdens de zomermaanden. Ook kan het bijdragen aan het welzijn van werknemers, aangezien regelmatige rustmomenten stress verminderen en de productiviteit op lange termijn kunnen verhogen.

Regionale en demografische verschillen

Hoewel de stijgende trend overal zichtbaar is, zijn er nuances. In Vlaanderen ligt het vakantiepercentage net boven het nationale gemiddelde, terwijl Wallonië en Brussel licht lager scoren. Ook leeftijd blijkt een belangrijke factor: oudere werknemers nemen doorgaans meer vakantie in het voorjaar, mogelijk omdat zij minder afhankelijk zijn van schoolvakanties en meer vrijheid hebben in hun planning. Jongere werknemers sparen hun verlofdagen soms nog op voor langere reizen of festivals in de zomer.

Daarnaast is er een verschil in sectoren die afhankelijk zijn van seizoensgebonden werk of collectieve sluitingsperiodes. Bedrijven in de industrie en logistiek hebben vaker vaste momenten waarop vakanties worden ingepland, terwijl kantoorfuncties doorgaans meer flexibiliteit kennen.

Nieuwe vakantiecultuur in opkomst

De cijfers bevestigen een evolutie naar een nieuwe vakantiecultuur in België. Waar de zomervakantie vroeger bijna heilig was als hét moment om verlof te nemen, wordt vakantie nu steeds meer een flexibel en persoonlijk in te vullen keuze. Technologie en thuiswerk hebben de drempel om tussendoor een paar dagen vrij te nemen verlaagd, terwijl de focus op welzijn en mentale gezondheid werknemers stimuleert om vaker korte pauzes in te lassen.

Werkgevers die deze trend omarmen en hun vakantiebeleid aanpassen, kunnen inspelen op de veranderende verwachtingen van hun medewerkers. Dit kan bijdragen aan een hogere tevredenheid, betere retentie en een sterkere employer branding.