IDEWE-onderzoek: 13% van de werknemers verwacht uitval door mentale problemen. Mentale belasting weegt even zwaar door als fysieke klachten

​Mentale problemen hebben vandaag bijna evenveel impact op werkuitval als fysieke klachten. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van IDEWE, de grootste Belgische externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Uit de bevraging bij 2.642 werknemers geeft 13 procent aan dat het waarschijnlijk is dat zij de komende zes maanden uitvallen door stress, burn-out, conflicten of pesterijen. Ter vergelijking. Vijftien procent verwacht uitval door fysieke klachten zoals rug- of nekpijn of ziekte.

IDEWE-CEO Lode Godderis noemt de cijfers verontrustend. “Wanneer mensen verwachten dat ze zullen uitvallen, zien we dat dit in de praktijk vaak ook gebeurt. Dat 13 procent dit vandaag zelf aangeeft, is een duidelijk alarmsignaal. We moeten veel sterker inzetten op preventie.”

Hoge werkdruk blijft een belangrijke risicofactor

De studie toont dat 18 procent van de werknemers een sterke vorm van uitputting en emotionele distantie ervaart. Daarnaast zegt 28 procent dat ze een hoge mate van werkstress voelen. Bijna 34 procent werkt onder een uitgesproken hoge werkdruk. Deze factoren vergroten de kans op langdurige werkuitval aanzienlijk.

Toch zijn werknemers over het algemeen positief over hun jobinhoud.

• 79 procent voelt zich energiek, betrokken en bevlogen.
• 80 procent is tevreden over het werk dat ze doen.
• 68 procent ervaart veel afwisseling in hun takenpakket.
• 64 procent voelt dat ze voldoende beslissingsruimte hebben.

Communicatie en inspraak blijven aandachtspunten

Hoewel werknemers doorgaans tevreden zijn over hun jobinhoud, scoren organisaties merkbaar lager op interne communicatie, inspraak en doorgroeimogelijkheden.

Uit het onderzoek blijkt dat:

• slechts 40 procent groeikansen ziet
• slechts 35 procent tevreden is over de arbeidsvoorwaarden
• slechts 46 procent zich goed geïnformeerd voelt over belangrijke beslissingen
• slechts 32 procent voldoende inspraak ervaart

Toch overheerst de loyaliteit.
69 procent van de werknemers wil in de huidige job blijven en 62 procent zou de werkgever aanbevelen aan anderen.

“Een gebrek aan inspraak en een trage reactie op psychosociale signalen verhoogt het risico op uitval”, zegt Godderis. “Open communicatie en snelle interventies zijn essentieel en veel organisaties hebben daar nog werk.”

Werknemers kennen de hulpkanalen, maar gebruiken ze niet altijd

Een grote meerderheid van de werknemers weet waar ze terecht kunnen bij psychische belasting, al worden formele kanalen slechts beperkt gebruikt.

Uit het onderzoek blijkt dat:

• 72 procent weet waar ze terecht kunnen bij stress, pesterijen of conflicten
• 71 procent steun voelt bij collega’s
• 60 procent bij de leidinggevende zou aankloppen
• slechts 28 procent zich gesteund voelt door de personeelsdienst
• slechts 26 procent vindt dat de directie snel reageert op mentale problemen

Formele ondersteuningskanalen blijven duidelijk onderbenut.
Slechts 37 procent zou naar een vertrouwenspersoon stappen en 12 procent zou contact opnemen met een preventieadviseur psychosociale aspecten.

Godderis benadrukt dat dit een aandachtspunt is. “Werknemers zoeken in eerste instantie steun bij collega’s of hun leidinggevende. De drempel richting professionele begeleiding moet lager worden zodat problemen sneller gedetecteerd worden.”

Sterke sociale cohesie blijft een troef op de werkvloer

Ondanks de zorgen rond mentale belasting, tonen de resultaten dat werknemers elkaar vaak goed weten te vinden.
68 procent durft collega’s om hulp te vragen en voelt zich ook door hen gewaardeerd.
Daarnaast geeft 62 procent aan dat ze steun en waardering krijgen van hun leidinggevende.

Dringende nood aan een sterker preventiebeleid

IDEWE roept bedrijven op om mentale gezondheid even hoog te plaatsen als fysieke veiligheid. Een cultuur waarin signalen snel opgepikt worden en waarin mentale problemen bespreekbaar zijn, kan volgens Godderis een groot verschil maken.

“Mentaal welzijn verdient evenveel aandacht als fysieke veiligheid”, besluit hij. “Wie investeert in preventie voorkomt dat werknemers effectief uitvallen en versterkt tegelijk de hele organisatie.”