Belgische scale-ups schitteren in productkwaliteit, maar organisatorische zwakte remt hun groei

​Deloitte en het Vlerick Scale-up Centre presenteren de 10e editie van de Rising Star Monitor

De nieuwste editie van de Rising Star Monitor, het jaarlijkse onderzoek van Deloitte Belgium en het Vlerick Scale-up Centre, schetst een duidelijk beeld van de Belgische scale-upmarkt: bedrijven excelleren in productkwaliteit, maar kampen met een structurele organisatorische achterstand. Die kloof maakt groei moeilijker reproduceerbaar en ondermijnt het potentieel van een sector die nochtans ambitieus blijft. Maar liefst 37 procent van de jonge groeibedrijven mikt op snelle expansie, terwijl hun organisatorische maturiteit gemiddeld 17 punten lager ligt dan die van kmo’s.

Groeiplannen botsen op organisatorische realiteit

De groeiambities van Belgische scale-ups blijven stabiel. Ambitieuze groeiers tellen gemiddeld acht medewerkers (ten opzichte van twee bij lage groeiers) en plannen zes keer meer aanwervingen. Ze verwachten bovendien een omzetstijging van gemiddeld 7,1 miljoen euro in de komende jaren.

Toch blijft de basisinfrastructuur achter. Governance, talentmanagement, financiële planning, salesprocessen en operationele schaalbaarheid scoren structureel laag. Ambitieuze groeiers behalen amper 43 procent op governance, 50 procent op talentmanagement, 38 procent op sales replicability en 51 procent op operational scalability. Daardoor blijft veel groeipotentieel ongebruikt.

“We zien een duidelijke kloof tussen wat scale-ups willen bereiken en wat ze organisatorisch kunnen waarmaken. Zonder sterkere governance, professionelere talentprocessen en gestroomlijnde commerciële workflows blijft veel potentieel onbenut,” zegt Veroniek Collewaert, professor aan Vlerick Business School.

Uitstekende producten, maar de ‘productval’ blijft een risico

Productkwaliteit is opnieuw de sterkst scorende groeicapaciteit: 73 procent bij lage groeiers en 69 procent bij ambitieuze groeiers. De onderzoekers waarschuwen wel dat productkwaliteit alleen geen garantie is op schaalbaarheid. De hoogste productkwaliteit wordt zelfs behaald door bedrijven met lagere groeiambities, wat duidt op de zogenaamde ‘productval’: sterke producten, maar een organisatie die niet meegroeit.

Het gebrek aan schaalbare sales- en operationele processen versterkt die valkuil. Veel bedrijven blijven afhankelijk van manuele workflows en individuele kennis, waardoor complexiteit snel toeneemt en groei stokt.

Financiële maturiteit: goed monitoren, te weinig vooruitkijken

Scale-ups houden hun cashpositie goed in de gaten, maar scoren beduidend lager op forecasting en financiële planning. Vooral bedrijven zonder externe investeerders blijven reactiever werken: zij scoren gemiddeld 57 procent op forecasting, tegenover 72 procent bij bedrijven met externe financiering.

“Financiële discipline is de ruggengraat van duurzame groei. Scale-ups die investeren in vooruitziende planning vergroten hun slagkracht om kansen te grijpen en risico’s te beheersen,” zegt Sam Sluismans, Programme Leader van Deloitte’s Technology Fast 50.

Sales en operaties: grote bottlenecks voor verdere schaalvergroting

De schaalbaarheid van commerciële en operationele processen blijft een van de grootste uitdagingen. Sales replicability blijft steken op 38 procent, wat wijst op een gebrek aan playbooks, standaardisatie en gestructureerde onboarding. Operationele processen zijn evenmin klaar voor opschaling: workflows blijven afhankelijk van handmatig werk en losse systemen.

AI wordt wel gebruikt, maar nog niet strategisch

AI-adoptie stijgt gestaag, maar blijft vooral functioneel en operationeel. Scale-ups zetten AI in voor administratieve taken, procesoptimalisatie en data-organisatie. Een echte organisatiebrede AI-strategie ontbreekt echter nog vaak. Kennisintensieve sectoren tonen wel snellere integratie.

Over de Rising Star Monitor

De Rising Star Monitor is een jaarlijkse studie van Deloitte Belgium en Vlerick Business School. De nieuwste editie analyseert 183 scale-ups, met een gemiddelde leeftijd van 3,4 jaar, actief in uiteenlopende sectoren.

Over Deloitte België

Deloitte telt meer dan 5.400 medewerkers in 11 Belgische kantoren en is de grootste organisatie in audit, accountancy, juridisch en fiscaal advies, consultancy en risicoadvies. In het boekjaar 2025 realiseerde Deloitte Belgium een omzet van 822,2 miljoen euro. Deloitte Belgium BV is lid van Deloitte NSE LLP en Deloitte Touche Tohmatsu Limited, actief in meer dan 150 landen met 470.000 professionals.