Gen Z in België kiest opvallend vaker voor deeltijds werk

​Deeltijds werken wint snel aan terrein bij jonge Belgen. Vooral Generatie Z kiest steeds vaker bewust of noodgedwongen voor een deeltijdse job, en wijkt daarmee duidelijk af van leeftijdsgenoten elders in Europa. Nieuwe cijfers tonen niet alleen een sterke toename, maar ook een opvallende verschuiving tussen mannen en vrouwen.

België behoort tot de Europese kopgroep in deeltijds werk

Deeltijdse tewerkstelling is in België al langer ingeburgerd, maar blijft verder toenemen. Intussen werkt meer dan een kwart van alle werkenden tussen 15 en 74 jaar deeltijds. In absolute cijfers gaat het om ongeveer 1,35 miljoen mensen. Daarmee zit België ruim boven het Europese gemiddelde en behoort het tot de top vijf binnen de Europese Unie.

Die positie is geen toeval. De Belgische arbeidsmarkt combineert een hoge werkgelegenheid met relatief veel mogelijkheden voor flexibele arbeidsregimes. Dat geldt niet alleen voor ouders of oudere werknemers, maar steeds nadrukkelijker ook voor jongeren aan het begin van hun loopbaan.

Deeltijds werk wordt snel normaal voor Generatie Z

De meest opvallende evolutie zien we bij jongeren tussen 15 en 29 jaar. Vandaag werkt bijna een derde van hen niet voltijds in de hoofdactiviteit. Op één jaar tijd betekent dat een stijging van 28 procent. In vergelijking met andere Europese landen is dat uitzonderlijk: het Europese gemiddelde voor deze leeftijdsgroep steeg nauwelijks.

België behoort daarmee tot de landen met de snelste groei in deeltijdse tewerkstelling bij jongeren. Enkel enkele kleinere lidstaten kennen een vergelijkbare toename, maar daar blijft het absolute aandeel deeltijdse jobs beduidend lager. Belgische Gen Z’ers vormen dus een uitgesproken uitzondering binnen Europa.

Flexibiliteit als bewuste keuze én als gevolg van context

De redenen achter die evolutie zijn veelzijdig. Enerzijds kiezen jongeren vaker bewust voor flexibiliteit. Een deeltijdse job laat toe om werk te combineren met andere activiteiten, zoals een bijberoep, een flexi-job, verdere opleiding of persoonlijke projecten. Voor veel jongeren is werk niet langer het enige structurerende element in hun leven, maar één onderdeel van een bredere mix.

Anderzijds speelt ook de economische context mee. De arbeidsmarkt is voorzichtiger geworden. Werkgevers wegen aanwervingen zorgvuldiger af en zetten sterker in op het maximaal benutten van bestaande teams. In zo’n klimaat is de instroom in klassieke voltijdse startersfuncties minder vanzelfsprekend. Jongeren voelen die verschuiving vaak als eersten.

De groei van deeltijds werk bij Gen Z weerspiegelt daardoor zowel nieuwe keuzemogelijkheden als blijvende instapdrempels. Het is niet louter een lifestyleverhaal, maar ook een structurele arbeidsmarktevolutie.

Sterke toename bij jonge mannen

Traditioneel wordt deeltijds werk vooral met vrouwen geassocieerd, ook bij jongeren. Dat beeld begint echter te kantelen. Bij mannen onder de 30 jaar nam het aandeel deeltijds werkenden op één jaar tijd met meer dan 46 procent toe. Daarmee verkleint de genderkloof aanzienlijk.

Bij jonge vrouwen blijft deeltijds werk wel vaker voorkomen, maar de groei is minder uitgesproken dan bij mannen. In vergelijking met de rest van Europa is de Belgische evolutie opvallend. Elders bleef het aandeel deeltijds werkende jonge mannen vrijwel stabiel.

Die verschuiving wijst op een bredere verandering in hoe werk, zorg en vrije tijd worden georganiseerd. Mannen nemen vaker zorgtaken op en staan meer open voor alternatieve werkregimes, terwijl vrouwen vaker voltijdse kansen benutten.

Een trend die verder reikt dan jongeren alleen

Hoewel Gen Z de versnelling inzet, is deeltijds werk geen exclusief jongerenfenomeen. Ook bij oudere werknemers nam het aandeel deeltijdse jobs de voorbije decennia gestaag toe. In de leeftijdsgroep van 50 tot 74 jaar werkt vandaag bijna een derde deeltijds, een duidelijke stijging tegenover twintig jaar geleden.

Voor oudere werknemers biedt deeltijds werk vaak een manier om langer actief te blijven op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld via geleidelijke afbouw richting pensioen. Samen met de opmars bij jongeren wijst dit op een arbeidsmarkt waarin voltijds werken niet langer de vanzelfsprekende norm is.

Wat betekent dit voor werkgevers

Voor werkgevers brengt deze evolutie zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Flexibele arbeidsregimes kunnen helpen om talent aan te trekken en te behouden, zeker in een krappe arbeidsmarkt. Jongeren hechten veel belang aan autonomie, balans en zingeving, en verwachten dat werkgevers daar rekening mee houden.

Tegelijk vraagt een stijgend aandeel deeltijdse jobs om een andere manier van plannen en organiseren. Personeelsbezetting, kennisoverdracht en continuïteit vergen meer afstemming. Ook inkomenszekerheid en welzijn verdienen aandacht, zeker wanneer deeltijds werk geen bewuste keuze is.

Werkgevers die erin slagen flexibiliteit te combineren met duidelijke structuur en groeiperspectief, staan sterker in deze nieuwe realiteit.

Een structurele verschuiving in werkpatronen

De cijfers maken duidelijk dat deeltijds werk in België niet langer een randfenomeen is. Wat ooit vooral een oplossing was voor specifieke levensfasen, groeit uit tot een structureel onderdeel van de arbeidsmarkt. Generatie Z speelt daarin een voortrekkersrol, maar staat niet alleen.

De combinatie van maatschappelijke verwachtingen, economische onzekerheid en nieuwe arbeidsvormen zorgt voor een blijvende verschuiving in hoe werk wordt ingevuld. Voor beleid, werkgevers en werknemers betekent dat nadenken over nieuwe evenwichten tussen flexibiliteit, zekerheid en duurzame loopbanen.

De Belgische arbeidsmarkt lijkt daarmee een richting uit te gaan die elders in Europa minder uitgesproken is. Of dat een voorbode is voor een bredere Europese trend, zal de komende jaren blijken. Eén ding staat vast: voor een groeiende groep Belgen is deeltijds werken geen uitzondering meer, maar een bewuste of noodzakelijke keuze binnen een veranderende wereld van werk.

*Data, cijfers en grafieken van Acerta