ERP wordt strategisch kompas voor kmo-producenten: voorzichtig optimisme, maar personeelstekort blijft rem

​Kleine en middelgrote productiebedrijven kijken met gematigd vertrouwen naar 2026. Dat blijkt uit het nieuwe Hero Report ‘Trends in de productiesector 2026’ van ECI Software Solutions, gebaseerd op een bevraging bij 300 productiebedrijven in België, Nederland en andere Europese landen. Terwijl 58 procent van de bedrijven groei verwacht, blijft de ruimte om te investeren beperkt en drukt personeelsschaarste zwaar op de strategische agenda.

Opvallend is dat ERP-systemen steeds minder als louter administratief systeem worden gezien, maar steeds vaker als stuurinstrument om grip te krijgen op processen, kosten en planning.

Stabiliserende verwachtingen, maar beperkte investeringsruimte

Belgische productiebedrijven tonen voorzichtig optimisme. Meer dan de helft verwacht groei in 2026, maar tegelijk noemt 43 procent personeelsschaarste het grootste risico voor het komende jaar. Die combinatie van ambitie en beperking dwingt bedrijven om selectiever te investeren.

Technologie moet snel rendement opleveren. Vooral cloudgebaseerde ERP-oplossingen winnen daarom terrein: ze bieden overzicht zonder zware infrastructuurinvesteringen en helpen bedrijven efficiënter te werken met beperkte teams.

Digitalisering in opbouwfase

De digitale maturiteit van de sector blijft ongelijk. 84 procent van de bevraagde kmo’s bevindt zich nog in een beginfase van digitalisering of procesintegratie. Iets meer dan de helft (52 procent) omschrijft zichzelf als groeiend in digitale volwassenheid, terwijl slechts 4 procent aangeeft volledig geoptimaliseerd te zijn met automatisering, analytics en AI.

Slechts 15 procent van de respondenten heeft driekwart of meer van zijn processen gedigitaliseerd. Dat betekent dat de meeste productiebedrijven nog aanzienlijke stappen kunnen zetten in procesintegratie en datagedreven besluitvorming.

AI: hoge verwachtingen, beperkte impact

AI staat hoog op de radar. 72 procent van de bedrijven staat positief tot zeer positief tegenover artificiële intelligentie, en 66 procent beschouwt AI als belangrijk of doorslaggevend voor de concurrentiekracht in de komende drie jaar.

Toch blijft de concrete impact voorlopig beperkt. Bijna de helft (47 procent) ziet nog geen meetbare resultaten van AI-investeringen. De toepassingen situeren zich vandaag vooral in marketing (28 procent), klantcontact (22 procent) en data-analyse en rapportage (19 procent) – minder in kernprocessen zoals productieplanning of supply chain-optimalisatie.

Dat onderstreept dat AI voorlopig eerder ondersteunend wordt ingezet dan structureel geïntegreerd in het productieproces.

Efficiëntie als drijvende kracht

De belangrijkste reden om te investeren is helder: efficiëntie. Maar liefst 96 procent van de bedrijven noemt dat als primaire drijfveer. Kostenreductie volgt met 80 procent.

Tegelijk botsen bedrijven op klassieke drempels. Gebrek aan budget (56 procent) en tijd of kennis (50 procent) remmen investeringen af. Daarnaast wijst 42 procent op een tekort aan vaardigheden als grootste personeelsuitdaging. Zonder structurele aandacht voor digitale competenties blijft het moeilijk om de aanwezige data en systemen maximaal te benutten.

ERP evolueert van systeem naar stuurinstrument

In die context groeit het belang van ERP-systemen. Waar ze vroeger vooral administratieve processen ondersteunden, worden ze vandaag strategisch ingezet.

70 procent gebruikt ERP om kosten te beheersen, 65 procent voor productieplanning en 53 procent voor voorraadoptimalisatie. Slechts 37 procent zet ERP actief in voor prognoses. Dat verschil toont aan dat veel bedrijven wel data verzamelen, maar nog niet volledig benutten voor voorspellende analyses of strategische besluitvorming.

Volgens ECI verschuift de rol van ERP daardoor steeds meer naar die van centraal stuurinstrument: een platform dat processen verbindt en real-time inzicht biedt.

Nood aan sectorspecifieke oplossingen

De toenemende complexiteit in productieprocessen maakt generieke software steeds minder geschikt. Bedrijven zoeken oplossingen die aansluiten op hun specifieke workflows en sectorale vereisten.

“Wat we zien, is dat bedrijven niet op zoek zijn naar abstracte innovatie of technologie om de technologie zelf, maar naar oplossingen die direct toepasbaar zijn en naar kleine verbeteringen die hen echt helpen bij de uitdagingen waar ze tegenaan lopen,” zegt Aldo Veenstra, President Manufacturing Division Europe bij ECI Software Solutions. “Ze willen slimmer werken, beter inzicht krijgen in hun processen en sneller kunnen inspelen op veranderingen in de markt. Sectorspecifieke technologie helpt deze bedrijven om sneller de juiste beslissingen te nemen, efficiënter te werken en duurzame groei te realiseren.”

Voorzichtig vooruit, met technologie als hefboom

Het rapport schetst een sector die geen sprong voorwaarts maakt, maar wel bewust stappen zet. Groei is mogelijk, maar onder voorwaarden. Technologie – en in het bijzonder ERP in de cloud – fungeert daarbij steeds meer als hefboom om met beperkte middelen toch schaalbaar en wendbaar te blijven.

Voor kmo-producenten lijkt 2026 dan ook minder een jaar van grote experimenten, en meer een jaar van gerichte optimalisatie: slimmer werken met wat er al is, en technologie inzetten als strategisch kompas in een krappe arbeidsmarkt.