Batterijopslag: de ontbrekende schakel in een stabiel energienet

​De energietransitie is volop bezig. Hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon zijn cruciaal om onze klimaatdoelstellingen te halen, maar ze brengen ook een uitdaging met zich mee: volatiliteit. Wanneer de zon schijnt en de wind waait, is er soms meer stroom dan het net kan verwerken. Op andere momenten is er te weinig. Het gevolg? Negatieve stroomprijzen, congestieproblemen en een net dat steeds moeilijker te balanceren valt.

Batterijopslag als sleutel

Batterijopslag is dé sleutel om die puzzel op te lossen. Grote batterijparken fungeren als buffers: ze slaan overtollige energie op en geven die terug wanneer de vraag piekt. Zo wordt het net stabieler en kunnen windmolens blijven draaien, zelfs bij overproductie. “Die batterijen dienen eigenlijk om het net te stabiliseren,” zegt Jean Aerts, Director Industry & Infrastructure bij SPIE Belgium. “Zonder die capaciteit zouden we hernieuwbare energie niet optimaal kunnen benutten.”

België in koppositie

​België loopt voorop in deze evolutie. Terwijl binnen de SPIE-groep landen als Frankrijk, Duitsland en Nederland pas recent hun eerste grote batterijprojecten opstartten, heeft SPIE Belgium al meerdere parken gerealiseerd. “Ons eerste batterijpark ging in 2022 online,” vertelt Jochen Dewaele, Senior Project Manager bij SPIE Belgium. “Sindsdien hebben we vier à vijf parken in dienst genomen. Dat maakt ons binnen SPIE groep én op de Belgische markt een echte pionier.”

“Wij brengen alle disciplines samen: hoogspanningsaansluiting, civiele werken, beveiliging, kabelinfrastructuur,” legt Jean uit. “De batterijleverancier levert de hardware, wij zorgen dat alles functioneert en veilig op het net wordt aangesloten.”

Batterijopslag als business model

Voor investeerders is batterijopslag intussen een aantrekkelijke business. Naast het CRM-mechanisme (Capacity Renumeration Mechanisme) van de netbeheerder, dat een vergoeding biedt aan energieleveranciers die helpen om piekvermogens op te vangen, kan er ook geld worden verdiend via day trading: energie kopen en verkopen op basis van marktprijzen. “Het is een commerciële activiteit én een manier om het netwerk te ontlasten,” zegt Jochen. “Als er veel wind is, moeten windmolens nu soms stilgelegd worden. Met batterijen kunnen we die energie opslaan en later inzetten. Dankzij deze opslag gaat er dus geen energie meer verloren.”

Uitdagingen en knelpunten

Toch zijn er knelpunten. Vergunningen verlopen niet altijd vlot en de aansluiting op het hoogspanningsnet is vaak een bottleneck. “De netbeheerder doet er alles aan om connectiepunten ter beschikking te stellen,” benadrukt Jean. “Maar nieuwe aansluitingen duren lang, dus investeerders in batterijparken kiezen vaak voor locaties waar al een hoogspanningsconnectie bestaat, zoals voormalige industriële sites.” “Dat verklaart deels waarom er voorlopig iets meer batterijparken zijn in Wallonië dan in Vlaanderen,” voegt Jochen toe.

De rol van SPIE

SPIE positioneert zich in deze markt als integrator en ontzorger. Het bedrijf neemt geen risico op de batterijhardware zelf, die vertegenwoordigt 70% van de investeringswaarde, maar is verantwoordelijk voor alles wat nodig is om een park operationeel te maken. Van engineering tot beveiliging, van kabelinfrastructuur tot koppeling met het hoogspanningsnet. “Onze kracht is dat we alle expertise in huis hebben,” zegt Jean. “Dat maakt ons een betrouwbare partner voor investeerders én leveranciers.”

“Batterijopslag is geen hype, maar een structurele pijler voor een stabiel en duurzaam energienet,” benadrukt Jean Aerts. “België wil tegen 2030 ongeveer 3.900 MW aan opslagcapaciteit realiseren. Eind 2024 was daarvan slechts 150 MW operationeel en ongeveer 1.400 MW in aanbouw. Er ligt dus nog een aanzienlijke weg voor ons, en bij SPIE kijken we ernaar uit om onze expertise in te zetten om deze infrastructuur veilig en efficiënt te helpen realiseren.”