Zo ontwikkel je een goed AI governance-kader voor je organisatie

​Auteur: Michelle Eisenberg, bedrijfsjurist bij Unit4

AI governance, waarbij organisaties vaststellen hoe AI op een ethische en verantwoorde manier kan worden ingezet, wordt vaak ten onrechte enkel als onderdeel van bedrijfsethiek en IT gezien. Terwijl het juist onderdeel zou moeten zijn van de gehele organisatie. Voor ethisch AI-gebruik bestaat helaas geen universeel kader. De aanpak van AI governance zal per organisatie verschillen en moet gebaseerd worden op de unieke bedrijfswaarden, zakelijke strategie, markt(en) en risico-omgeving.

Daarbij is het belangrijk dat organisaties AI governance niet als eenmalige implementatie zien. Het is juist een continue cyclus van evalueren, implementeren, monitoren en vervolgens aanpassingen doen op basis van de nieuwste technologieën en wetgeving. In de praktijk gaat dat bijvoorbeeld om: het monitoren van AI-tools, het aanpassen aan wijzigingen van de regelgeving en strategische prioriteiten, en het verbeteren van het proces door na te gaan wat wel en niet werkt.

Maar hoe zorg je er dan voor dat AI governance een structureel onderdeel van je organisatie wordt? De volgende drie stappen helpen hierbij:

Stap 1: Definieer een kader voor AI governance

Breng allereerst in kaart wat er allemaal deel moet uitmaken van je kader voor AI governance. Het kan helpen om hiervoor naar bestaande juridische vereisten te kijken, zoals de EU AI Act. Door deze vereisten als basis te nemen, kunnen bedrijven duidelijke richtlijnen maken voor het gebruik van AI die passen bij hun eigen werkomgeving en die voldoen aan de wet.

Maar het is ook net zo belangrijk om te bepalen wat geen onderdeel moet uitmaken van het AI governance-kader. Moet elke nieuwe AI-toepassing bijvoorbeeld worden getoetst binnen dit kader? Er zijn hierbij geen goede of foute antwoorden. Het kan ook zomaar zijn dat een AI-tool die aan alle governance-criteria voldoet, toch niet de beste fit is voor het vraagstuk dat je probeert op te lossen.

Stap 2: Bouw governance in je bedrijfsprocessen in

Om ervoor te zorgen dat de AI governance ook echt geïmplementeerd kan worden, is het belangrijk om een simpele GAP-analyse uit te voeren waarin je de organisatorische volwassenheid op het gebied van AI checkt. Let hierbij op de gereedheid van zowel de gehele organisatie als die van afzonderlijke teams. Zo moet de IT-afdeling wellicht nog de architectuur voor AI klaarstomen door de juiste toegangsrechten in te stellen, terwijl de juridische afdeling moet kijken naar contractuele bepalingen voor het gebruik van AI voor overeenkomsten met klanten en AI-leveranciers.

Bouw vervolgens AI governance in je bedrijfsprocessen in. Vind het wiel hier niet opnieuw bij uit, maar kijk naar al bestaande controles en voeg AI-specifieke checks toe. Als je IT-afdeling bijvoorbeeld al goedkeuringsprocessen heeft voor beveiliging en privacy van andere tools, kun je deze ook gebruiken voor AI-oplossingen. Zorg daarnaast voor toezicht op de naleving van het AI-beleid, bijvoorbeeld door een auditor of een speciaal AI-beheerteam in te schakelen. Dit team kan helpen om de ethische standaarden te handhaven en transparantie van algoritmes te waarborgen.

Stap 3: Zorg voor training en upskilling

Om AI goed in te kunnen zetten, is training van medewerkers ontzettend belangrijk. Ga hiervoor na welke vaardigheden er momenteel nog ontbreken en selecteer een training die past bij de AI-oplossingen die zij (gaan) gebruiken. Dat is ook belangrijk op het gebied van compliance: maak een compliance- en governance-training verplicht voordat medewerkers aan de gang mogen met nieuwe AI-oplossingen. Zodat zij een goed beeld hebben van het verantwoord gebruik van AI en het interne beleid hierover. Maar vergeet ook niet medewerkers te blijven trainen, zodat de kennis en vaardigheden op het gebied van AI altijd up to date blijven.

Balans tussen strategische visie en operationele praktijk

De uitdagingen bij AI governance zijn bij veel organisaties hetzelfde. Niemand heeft het perfect voor elkaar en het enorme aanbod van tools, de veranderende regelgeving en de snelle ontwikkelingen van deze technologie maakt kiezen er niet makkelijker op. Het is als organisatie cruciaal om een governance-kader te ontwikkelen dat past bij de eigen situatie. Uiteindelijk vraagt een effectieve implementatie van AI governance om de juiste balans tussen strategische visie en operationele praktijk. Dat zal het hele traject lang bijdragen aan gedegen verandermanagement en succesvol en ethisch gebruik van AI.