Belgische werknemers hebben bijna twee weken vakantie nodig om echt los te koppelen van het werk

​Belgische werknemers hebben gemiddeld dertien opeenvolgende dagen vakantie nodig om volledig te recupereren. Tegelijk kiezen ze steeds vaker voor een combinatie van korte verlofperiodes en langere vakanties, verspreid over het hele jaar. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van HR-dienstverlener SD Worx bij ruim 16.500 werknemers en bijna 6.000 HR-beslissers in zestien Europese landen, waaronder meer dan 1.000 Belgische werknemers.

Volgens het onderzoek behoort België bovendien tot de Europese koplopers op het vlak van autonomie. Bijna de helft van de werknemers hoeft zijn of haar verlof zelfs niet vooraf aan te vragen.

Twee weken nodig om echt te herbronnen

Gemiddeld hebben Belgische werknemers dertien opeenvolgende vakantiedagen nodig, weekends inbegrepen, om volledig los te komen van het werk. Daarmee zit België exact op het Europese gemiddelde.

Toch lopen de behoeften sterk uiteen. Zo zegt 28 procent van de werknemers zelfs meer dan twee weken nodig te hebben om volledig te recupereren. Aan de andere kant volstaat voor 14 procent minder dan een week om opnieuw energie op te doen.

Internationaal bevindt België zich in de middenmoot. Werknemers in het Verenigd Koninkrijk geven aan met gemiddeld acht dagen voldoende te hebben, terwijl werknemers in landen als Spanje, Polen en Zweden aangeven pas na zestien tot zeventien dagen echt te kunnen ontspannen.

Voorkeur voor een combinatie van korte en lange vakanties

Belgische werknemers kiezen niet massaal voor één lange zomervakantie. Integendeel, 45 procent geeft de voorkeur aan een combinatie van korte onderbrekingen en langere vakantieperiodes.

Nog eens 29 procent kiest bewust voor langere vakanties die ruim vooraf worden gepland, terwijl 18 procent liever regelmatig korte, spontane verlofperiodes opneemt. Slechts 8 procent heeft geen uitgesproken voorkeur.

Volgens Katleen Jacobs, Business Manager Adviesverlening bij SD Worx, verandert die evolutie ook de manier waarop organisaties hun verlofplanning organiseren.

"Het Belgische model toont dat herstel niet langer gekoppeld is aan één lange zomervakantie. Werknemers spreiden hun recuperatiemomenten steeds vaker over het hele jaar. Voor werkgevers betekent dit dat verlofplanning complexer wordt. Het gaat niet alleen om de zomerpiek, maar om continue afstemming doorheen het jaar."

Belgische werknemers genieten veel vrijheid

Opvallend is dat Belgische werknemers veel autonomie ervaren bij het opnemen van vakantie. Maar liefst 43 procent geeft aan geen voorafgaande toestemming nodig te hebben om verlof op te nemen. Daarmee scoort België aanzienlijk hoger dan het internationale gemiddelde van 33 procent.

Voor de 57 procent die hun vakantie wel moet aanvragen, gebeurt dat gemiddeld 42 dagen op voorhand. Dat ligt iets boven het Europese gemiddelde van 39 dagen, al zijn de verschillen tussen landen groot. In Duitsland vragen werknemers hun vakantie gemiddeld 84 dagen vooraf aan, terwijl dat in Servië gemiddeld slechts 23 dagen bedraagt.

Volgens SD Worx toont dit aan dat Belgische werknemers relatief veel vrijheid hebben om hun verlof zelf in te plannen, al blijft een goede afstemming met collega's en de organisatie noodzakelijk.

Vakantiedagen opnemen lukt meestal

Twee op de drie Belgische werknemers (66%) slaagden er het voorbije jaar in om al hun vakantiedagen op te nemen. Voor 16 procent lukte dat niet volledig.

Toch ervaren heel wat werknemers nog steeds drempels. Zo zegt bijna een kwart (23%) dat vakantie nemen extra druk veroorzaakt, zowel voor zichzelf als voor collega's die het werk moeten opvangen. De helft van de werknemers geeft aan zonder bijkomende druk vakantie te kunnen opnemen.

Ook de rol van leidinggevenden blijkt belangrijk. Terwijl 28 procent zich door zijn leidinggevende aangemoedigd voelt om regelmatig vakantie te nemen, zegt 30 procent net het tegenovergestelde te ervaren.

Werkcultuur bepaalt mee hoe werknemers vakantie beleven

Volgens Katleen Jacobs draait een goede vakantie-ervaring om meer dan alleen voldoende verlofdagen.

"Belgische werknemers verkiezen flexibiliteit boven één lange zomervakantie. Verlof opnemen blijkt in de praktijk vaak mogelijk, maar de echte werknemerservaring wordt door meer bepaald dan alleen het aantal vakantiedagen. Leidinggevenden spelen daarin een sleutelrol door een werkcultuur te creëren waarin medewerkers zonder schuldgevoel vakantie kunnen nemen, terwijl werknemers zelf hun verlof tijdig moeten plannen zodat teams de continuïteit kunnen blijven garanderen."

Het onderzoek maakt duidelijk dat flexibiliteit steeds belangrijker wordt in de manier waarop Belgen hun vakantie organiseren. Niet één lange vakantie, maar een evenwichtige spreiding van rustmomenten doorheen het jaar lijkt voor veel werknemers de ideale manier om duurzaam te recupereren.