AI verovert de werkvloer, maar vragen over transparantie nemen toe

​Artificiële intelligentie krijgt een steeds prominentere plaats op de Belgische werkvloer. Vandaag gebruikt ruim een kwart van de werknemers (27%) regelmatig AI-tools om dagelijkse taken te ondersteunen. Toch verwacht meer dan de helft (53%) dat AI weinig of geen invloed zal hebben op de betekenis van hun job. Een kwart (25%) vreest dan weer dat een aanzienlijk deel van hun taken op termijn door AI kan worden overgenomen. Tegelijk groeit de vraag naar meer transparantie: zes op de tien werknemers (61%) willen duidelijk kunnen zien hoe AI-systemen tot hun beslissingen komen. Dat blijkt uit een Europees onderzoek van HR-dienstverlener SD Worx bij 5.936 HR-managers en 16.500 werknemers in zestien landen.

AI wordt steeds vaker onderdeel van het dagelijkse werk

Het gebruik van AI op de werkvloer blijft toenemen. Bijna een derde van de Belgische werknemers (30%) geeft aan artificiële intelligentie steeds vaker in te zetten voor dagelijkse werkzaamheden. Over de impact op de jobinhoud lopen de verwachtingen uiteen. Bijna een kwart (24%) denkt dat AI het werk interessanter en betekenisvoller kan maken, terwijl 23% verwacht dat bepaalde taken net routinematiger of minder betekenisvol zullen worden. De grootste groep, goed voor 53%, verwacht echter weinig verandering.

Transparantie wordt steeds belangrijker

Nu AI vaker wordt ingezet binnen organisaties, groeit ook de behoefte aan duidelijkheid over hoe de technologie werkt. Zes op de tien werknemers (61%) vinden dat AI-systemen transparant moeten zijn over de manier waarop beslissingen tot stand komen.

Die vraag wordt steeds relevanter wanneer AI wordt gebruikt in processen die rechtstreeks gevolgen hebben voor medewerkers, zoals rekrutering, personeelsplanning, evaluaties of interne besluitvorming. Transparantie betekent daarbij meer dan aangeven dat AI wordt gebruikt. Organisaties moeten ook duidelijk communiceren waarvoor de technologie wordt ingezet, wie eindverantwoordelijk blijft voor beslissingen en hoe medewerkers resultaten kunnen laten controleren.

AI-geletterdheid blijft een uitdaging

Naast transparantie blijft ook opleiding een belangrijk aandachtspunt. AI kan processen versnellen en repetitieve taken verlichten, maar werknemers moeten voldoende inzicht hebben om de technologie op een veilige en kritische manier te gebruiken.

Dat is bovendien niet langer vrijblijvend. Sinds februari 2025 verplicht de Europese AI Act werkgevers om ervoor te zorgen dat medewerkers die met AI-systemen werken over voldoende AI-kennis beschikken. Werknemers hoeven geen technische experts te worden, maar moeten wel begrijpen hoe ze AI verantwoord kunnen inzetten en de output correct kunnen beoordelen.

Toch blijkt daar nog werk aan de winkel. Bijna de helft van de Belgische werknemers (47%) vindt dat hun werkgever hen onvoldoende ondersteunt bij de overgang naar een werkomgeving waarin artificiële intelligentie een steeds grotere rol speelt. Volgens SD Worx onderstreept dat het belang van duidelijke richtlijnen, opleiding en blijvende begeleiding om het vertrouwen in AI op de werkvloer te versterken.