Van ondernemer naar investeerder: wat doet u met vermogen dat u niet meer nodig heeft in uw bedrijf?

​Een goed gevulde bedrijfsrekening voelt comfortabel. Er is ruimte om te investeren, een tegenvaller op te vangen of een minder kwartaal door te komen. Maar als de reserves jaar na jaar blijven groeien, ontstaat een andere vraag: hoeveel geld heeft uw onderneming eigenlijk nog nodig?

Voor veel ondernemers is dat geen eenvoudige vraag. Geld in de eigen onderneming voelt vertrouwd. U kent het bedrijf, u bepaalt zelf wat ermee gebeurt en misschien levert iedere euro die u erin stopt nog altijd een aantrekkelijk rendement op. Tegelijkertijd betekent veel vermogen in één onderneming ook dat een groot deel van uw financiële toekomst afhankelijk blijft van datzelfde bedrijf.

Op een bepaald moment kan het daarom verstandig zijn om niet alleen als ondernemer, maar ook als investeerder naar uw vermogen te kijken.

Wanneer is geld echt overtollig?

Dat er veel geld op de rekening staat, betekent niet automatisch dat het ook beschikbaar is om elders te investeren.

Een onderneming heeft werkkapitaal nodig om salarissen, leveranciers, belastingen en andere lopende kosten te betalen. Daarnaast kunnen grotere investeringen op de planning staan. Denk aan een nieuwe vestiging, machines, voorraad, personeel of een overname.

Ook een buffer voor mindere tijden hoort daarbij. Hoe groot die buffer moet zijn, verschilt sterk per onderneming. Een bedrijf met voorspelbare abonnementeninkomsten heeft bijvoorbeeld een ander risicoprofiel dan een onderneming die afhankelijk is van enkele grote klanten of sterk seizoensgebonden werkt.

De eerste stap is daarom niet: Wat kan ik met dit geld verdienen? De eerste vraag is: Welk deel kan ik de komende jaren daadwerkelijk missen?

Pas als daar een duidelijk antwoord op is, wordt het interessant om naar andere mogelijkheden te kijken.

Waarom vermogen buiten uw onderneming opbouwen?

Veel ondernemers hebben ongemerkt een groot deel van hun financiële leven aan één onderneming gekoppeld.

Het inkomen komt uit het bedrijf. De waarde van de onderneming vormt misschien een belangrijk deel van het toekomstige pensioen. Soms is ook het bedrijfspand eigendom. En wanneer er vervolgens grote hoeveelheden cash in de onderneming blijven staan, neemt die afhankelijkheid nog verder toe.

Zolang het bedrijf goed draait, hoeft dat geen probleem te zijn. Maar ondernemerschap blijft onzeker. Een belangrijke klant kan vertrekken, een markt kan veranderen of een investering kan verkeerd uitpakken.

Door daarnaast vermogen buiten de onderneming op te bouwen, spreidt u dat risico. Ook zonder uw bedrijf volledig te verkopen, zijn er manieren om een deel van het opgebouwde vermogen uit uw onderneming vrij te maken en privé anders in te zetten.

Dat betekent niet dat geld zo snel mogelijk uit het bedrijf moet verdwijnen. In de eigen onderneming investeren kan juist zeer aantrekkelijk zijn. Zeker wanneer u nog volop groeimogelijkheden ziet. Het gaat erom dat dit een bewuste keuze is, en niet simpelweg gebeurt omdat het geld nu eenmaal op de bedrijfsrekening staat.

Begin niet bij het product, maar bij het doel

Wie besluit een deel van zijn vermogen anders in te zetten, komt al snel terecht bij aandelen, fondsen, vastgoed, deposito's en vermogensbeheerders.

Dat is eigenlijk een stap te vroeg.

De beste bestemming voor vermogen hangt vooral af van wat u ermee wilt bereiken.

Heeft u het geld mogelijk over twee of drie jaar nodig? Dan ligt een heel andere aanpak voor de hand dan wanneer het bedoeld is als aanvulling op uw pensioen over twintig jaar.

Een paar vragen geven al snel richting:

• Wanneer wilt u over het geld kunnen beschikken?
• Hoeveel waardeschommelingen kunt u financieel dragen?
• Hoeveel risico vindt u persoonlijk acceptabel?
• Wilt u vooral vermogen behouden of juist laten groeien?
• Hoeveel tijd wilt u zelf besteden aan uw investeringen?

Een ondernemer van 45 die vermogen voor zijn pensioen opbouwt, kan bijvoorbeeld heel andere keuzes maken dan iemand die over enkele jaren een woning wil kopen of een nieuwe onderneming wil starten.

Sparen en deposito's: niet spannend, soms wel verstandig

Niet iedere euro hoeft maximaal te renderen.

Voor geld dat op relatief korte termijn beschikbaar moet blijven, kunnen een spaarrekening of deposito logisch zijn. Het verwachte rendement is doorgaans beperkter dan bij beleggingen, maar daar staat tegenover dat de waarde niet dagelijks beweegt met de financiële markten.

Juist ondernemers onderschatten soms de waarde van die flexibiliteit. Wie gewend is risico te nemen met een onderneming, hoeft dat niet automatisch met het volledige privévermogen te doen.

Een goed opgebouwde vermogenspositie kan daarom uit verschillende lagen bestaan: direct beschikbaar geld, vermogen voor de middellange termijn en beleggingen die voor langere tijd kunnen blijven staan.

Schulden aflossen kan ook een investering zijn

Extra vermogen hoeft niet per definitie naar een nieuw beleggingsproduct.

Het aflossen van schulden kan eveneens aantrekkelijk zijn. Iedere euro waarmee u een lening aflost, bespaart toekomstige rentelasten.

Of dat financieel interessant is, hangt onder meer af van de rente, fiscale behandeling en eventuele voorwaarden van de lening. Maar de vergelijking is nuttig: wie 4% rente betaalt op een lening, moet elders meer rendement behalen om na kosten en risico duidelijk beter uit te komen.

Daarbij speelt ook een minder meetbaar voordeel mee. Minder schuld verlaagt de vaste lasten en vergroot de financiële bewegingsvrijheid.

Zelf beleggen of het vermogen laten beheren?

Voor vermogen dat langere tijd kan worden gemist, komt beleggen al snel in beeld.

U kunt zelf een portefeuille samenstellen met bijvoorbeeld aandelen, obligaties, ETF's en beleggingsfondsen. Dat geeft veel vrijheid en de kosten kunnen relatief laag blijven. Daar staat tegenover dat u zelf verantwoordelijk bent voor de verdeling van het vermogen, het risico en het onderhoud van de portefeuille.

Voor sommige ondernemers past dat uitstekend. Anderen hebben weinig behoefte om naast hun bedrijf ook nog voortdurend met financiële markten bezig te zijn.

Vermogensbeheer kan dan een alternatief zijn. Een professionele beheerder neemt de dagelijkse beleggingsbeslissingen uit handen en werkt doorgaans met een vooraf afgesproken risicoprofiel en beleggingsstrategie.

Dat gemak is niet gratis. Kosten, beleggingsbeleid en resultaten kunnen bovendien behoorlijk verschillen tussen aanbieders. Vergelijken blijft daarom belangrijk.

Wat verandert er wanneer u €100.000 of meer kunt investeren?

Bij een paar duizend euro zijn de keuzes meestal nog overzichtelijk. Naarmate het vermogen groter wordt, wordt de inrichting ervan belangrijker.

Met €100.000 hoeft u bijvoorbeeld niet meer te kiezen tussen alleen sparen óf beleggen. U kunt het vermogen verdelen. Een deel blijft beschikbaar als reserve, terwijl een ander deel voor langere tijd kan worden belegd.

Ook vermogensbeheer, deposito's en andere vormen van spreiding worden dan relevanter.

Wie ongeveer dit bedrag vrij beschikbaar heeft, kan daarom eerst bekijken wat u met €100.000 kunt doen. De beste keuze hangt uiteindelijk niet alleen af van het verwachte rendement, maar vooral van uw doel, looptijd en bereidheid om risico te nemen.

Vastgoed en andere ondernemingen: vertrouwd terrein met nieuwe risico's

Ondernemers voelen zich vaak aangetrokken tot investeringen die tastbaar of ondernemend aanvoelen. Een pand kopen of investeren in een ander bedrijf ligt daardoor soms meer voor de hand dan een portefeuille met beursgenoteerde beleggingen.

Daar is op zichzelf niets vreemd aan. Kennis en ervaring kunnen juist een voordeel zijn.

Maar het is goed om te kijken wat zo'n investering met de totale vermogenspositie doet.

Wie al veel vermogen in zijn eigen onderneming heeft zitten en daarnaast investeert in enkele andere niet-beursgenoteerde bedrijven, heeft weliswaar meerdere investeringen, maar nog steeds een groot deel van zijn vermogen in ondernemingsrisico zitten.

Hetzelfde geldt voor vastgoed. Eén of twee panden kunnen een aanzienlijk deel van het vermogen vertegenwoordigen en zijn niet altijd snel te verkopen.

Spreiden betekent daarom meer dan verschillende investeringen hebben. Het gaat er vooral om dat die investeringen niet allemaal door dezelfde risico's worden geraakt.

Ondernemen en investeren vragen een andere blik

Een succesvolle ondernemer is gewend kansen te zien, risico's te nemen en kapitaal in te zetten waar het bedrijf het hardst kan groeien. Dat is vaak precies wat nodig is om een onderneming op te bouwen.

Bij privévermogen kan een andere logica gelden.

Daar hoeft niet iedere euro maximaal te renderen. Stabiliteit, beschikbaarheid en spreiding kunnen minstens zo belangrijk zijn. Zeker wanneer het vermogen uiteindelijk bedoeld is voor financiële onafhankelijkheid, pensioen of de volgende generatie.

De belangrijkste stap is daarom misschien niet het kiezen van de beste belegging. Het is bepalen welk deel van uw vermogen nog echt bij de onderneming hoort en welk deel inmiddels een ander doel mag krijgen.

Wie die grens eenmaal bewust trekt, verandert niet van ondernemer in belegger. Hij voegt er vooral een tweede rol aan toe.