België moet opnieuw ‘open for business’ zijn

​Premier Bart De Wever wil België opnieuw ‘open for business’ maken. Voor kmo’s betekent dit: lagere lasten op arbeid, minder administratieve rompslomp, betrouwbare energie en een overheid die beter begrijpt waar ondernemers elke dag tegenaan lopen. In dit gesprek gaat De Wever in op competitiviteit, slapend spaargeld, lokale ondernemerszin en de vraag waarom ondernemers ondanks alles opnieuw durf mogen tonen.

​U spreekt vaak over competitiviteit, productiviteit en welvaart. Krijgen kmo’s vandaag genoeg erkenning in het federale beleid?

Bart De Wever: “Van uit de regering is die erkenning er zeker en we doen ons best om die te vertalen naar het beleid in budgettair allesbehalve evidente tijden. Ondanks de moeilijke boodschap die we soms moeten brengen merk ik toch waardering bij ondernemers voor grote delen van het beleid dat we voeren. We voorzien een verlaging van de loonkosten, we nemen ons energiebeleid weer in eigen handen en we hebben een forse arbeidsmarkthervorming doorgevoerd. Loonkosten, energiekosten en voldoende kwalitatieve arbeidskrachten: dat zijn fundamentele uitdagingen voor ondernemers waar deze regering de nodige aandacht aan besteedt. Specifiek voor kmo’s is er een kmo-plan met meer dan 90 maatregelen. En ook op vlak van overheidsopdrachten en de extra investeringen in defensie waken we erover dat onze kmo’s er sterker van worden. We zijn een echte kmo-regio, zeker in Vlaanderen. Dus de belangen van onze kmo’s staan hoog op de agenda.”

Ondernemers blijven formulieren en attesten opstapelen. Kunt u drie concrete administratieve verplichtingen noemen die u voor kmo’s effectief wil schrappen of vereenvoudigen?

Bart De Wever: “De Federal Learning Account is al afgeschaft bijvoorbeeld. De regering heeft ook een actieplan opgesteld na een bevraging bij de werkgevers. Het gaat over bijna 80 concrete projecten. Zo moeten veel bedrijven nog fysieke uurroosters ophangen. Dat zal voortaan ook enkel digitaal kunnen. We gaan ook de verplichting voor verschillende sectoren afschaffen om om de twee jaar een diversiteitsrapport op te stellen. Het lijken soms kleine maatregelen. Maar als je ze allemaal optelt, kom je aan een serieuze afslanking van de papierstapel. Ook op Europees vlak zetten we de aanpak van de administratieve rompslomp hoog op de agenda. Verschillende dossiers zitten in een stroomversnelling. Vijf omnibuspakketten - deze bundelen en stroomlijnen regelgeving en rapportageverplichtingen en zorgen zo voor vereenvoudiging - zitten in een vergevorderd stadium. Ook het 28e regime, een Europese vennootschapsvorm die direct in heel de EU reglementair conform is, zit in de pijplijn. We voeren de strijd dus op alle niveaus.“

​Het is niet de overheid die welvaart creëert, maar onze bedrijven en alle mensen die elke dag gaan werken.

Aan welke drie meetbare resultaten wil u aantonen dat het ondernemersklimaat voor kmo’s echt verbeterd is?

Bart De Wever: “Jammer genoeg kan een regering niet alle variabelen die het ondernemersklimaat bepalen, controleren. Ik denk aan de tarieven uit Washington of de blokkering van de Straat van Hormuz. Moest ik die kunnen beïnvloeden zou ik een stuk beter slapen. Maar dat ontslaat de regering niet van de verantwoordelijkheid om haar eigen huiswerk te doen.
Om te beginnen moeten we op korte termijn minstens aan de Europese uitgavennorm voldoen. Als de overheidsfinanciën kapseizen en we in een rentesneeuwbal terechtkomen, staan onze kmo’s samen met de rest van de samenleving barre tijden te wachten. Dat heeft het IMF recent nog heel duidelijk gemaakt aan de regering.
De uitdaging zal zijn om dit te realiseren zonder de economische groei te schaden. Op het nationale niveau doen we daarvoor al het mogelijke. Maar uiteraard zijn we ook afhankelijk van de geopolitieke context. Ten slotte zou ik ook graag een deal finaliseren tussen de Belgische staat en Engie die ons toelaat onze energievoorziening opnieuw meer in eigen handen te nemen. Die hefboom kunnen we dan ook gebruiken om onze bedrijven meer energiezekerheid te bieden. De due dilligence die moet bekijken of dat haalbaar is, vindt momenteel plaats.”

Welk recent boek heeft u de voorbije maanden echt aan het denken gezet over economie, leiderschap of de toekomst van België, en waarom?

Bart De Wever: “Het betonnen beleid van Quinten Jacobs. Een van de meest voorkomende kritieken uit ondernemershoek is dat de overheid veel meer als een bedrijf moet geleid worden. Dit boek legt uit waarom dat helaas niet zo evident is. Het is een heldere analyse van de ketenen waaraan politici vaak gebonden liggen. In die zin is het een therapeutisch boek voor politici, en inzichtrijk voor ondernemers die zich vaak afvragen waarom alles in de Wetstraat zo traag lijkt te gaan, of geblokkeerd zit. Bovendien schetst het een kader waarbinnen een staatshervorming niet louter uit romantische, nationalistische overwegingen nodig is. Maar vooral om onze overheid efficiënter te laten draaien.” Voor u premier werd, was u burgemeester van Antwerpen.

​Als eerste minister zal ik mijn uiterste best blijven doen om een zo gunstig mogelijk kader te creëren waarbinnen ondernemers succesvol kunnen zijn.

Wat hebt u daar geleerd over lokale ondernemers en familiebedrijven dat u vandaag meeneemt naar de federale regering?

Bart De Wever: “Antwerpen heeft me geleerd dat een burgemeester op vele vlakken op een ondernemer lijkt. Je moet een ploeg scherp houden met een gedeelde visie, je moet een stad op de kaart zetten, investeringen binnenhalen en ervoor zorgen dat de stadsrekeningen kloppen. Daarom was en is het uitgangspunt in Antwerpen heel eenvoudig: ‘open for business’. Belastingen verlagen, digitaliseren en administratieve lasten wegwerken: beleid moet vertrekken vanuit de noden van wie onderneemt. Dat principe heb ik meegenomen naar de Wetstraat. Ook de federale regering is ‘open for business’, en met dezelfde bescheidenheid: het is niet de overheid die welvaart creëert, maar onze bedrijven en alle mensen die elke dag gaan werken. Vandaar dat deze federale regering inzet op lagere lasten op arbeid, betaalbare en betrouwbare energie en administratieve vereenvoudiging.”

Stel dat u zelf vandaag een kmo zou starten, in welke sector zou u dat doen?

Bart De Wever: "Mijn interesses lopen niet direct parallel met wat in de mainstream leeft. Een boekhandel lijkt me interessant. Commercieel zou het misschien geen succes zijn, maar ik zou me wel amuseren."

​Fortuna fortis adiuvat. Het lot helpt de dapperen.

Stel dat een ondernemer u vandaag zegt: ‘Ik wil investeren, maar ik durf niet.’ Wat antwoordt u dan? Waarom zou die ondernemer in België opnieuw vertrouwen moeten hebben?

Bart De Wever: “Dit blijft een zeer rijk land met veel kapitaal. Als je de mensen kan overtuigen van je product en dat slapend kapitaal kan wakker krijgen, kan je hier goed zakendoen. Dat is trouwens een uitdaging waarin ik in ‘over welvaart’ op wijs. We moeten het spaargeld van de burgers nog meer activeren. Daar ligt wellicht nog een enorm economisch potentieel. Verder blijft gelden: ‘Fortuna fortis adiuvat’. Het lot helpt de dapperen. Als je een goed idee hebt, moet je de sprong durven wagen. We hebben onze ondernemers broodnodig om de toekomstige welvaart te verzekeren. Als eerste minister zal ik alvast mijn uiterste best blijven doen om een zo gunstig mogelijk kader te creëren waarbinnen ondernemers succesvol kunnen zijn.“

​Wie is Bart De Wever?

Bart De Wever is sinds 3 februari 2025 premier van België en titelvoerend burgemeester van Antwerpen. Van 2013 tot 2025 was hij burgemeester van Antwerpen. Daarvoor en daarnaast bouwde hij een politieke loopbaan uit als voorzitter van N-VA, Vlaams parlementslid, federaal parlementslid en gemeenteraadslid.