Een grote fiscale hervorming? Fundamentele vragen komen niet aan bod. Zo blijft het gerommel in de marge. Jammer.

​Fiscaliteit is de brandstof van de maatschappij. Men kan verwachten dat iedereen daar zijn steentje aan bijdraagt. Dat is niet altijd het geval, niet iedereen draagt op dezelfde manier bij. Fiscaliteit is door zijn complexiteit een intellectueel verhaal zodat fiscale kennis of het inhuren van fiscale kennis tot ongelijkheid leidt. Daarom ook het pleidooi voor meer rechtvaardigheid, eenvoud en transparantie door topfiscalist Michel Maus.

​KMOinsider: “Hoe omschrijft u nu de fiscale positie van de doorsnee KMO-eigenaar of CEO tegenover vijf jaar geleden?”

Michel Maus: “Slechter, ongetwijfeld. Vijf jaar geleden zaten we al in een onontwarbaar kluwen van regeltjes, maar vandaag is de Wetstraat erin geslaagd om het doolhof nog extra doodlopende muren te geven. De KMO-leider is vandaag meer een voltijds administratief acrobaat die regels wel wil respecteren, maar met de regelmaat van de klok toch nog altijd verrast kan worden door ongekende regels of eigenzinnige interpretaties door de administratie. Een fundamenteel probleem dat mensen afschrikt om te ondernemen.”

KMOinsider: “Behandelt de huidige wetgeving KMO’s zoals multinationals?”

Michel Maus: "Absoluut niet. Multinationals hebben vaak legers aan tax directors en Big Four-adviseurs die hen de mogelijkheid bieden om hun fiscale situatie te optimaliseren via internationale planning. Het zou net veel meer de bedoeling moeten zijn om onze KMO’s te laten doorgroeien naar multinationals, maar die focus is er precies niet.”

​Een vrijstelling als de aandeelhouder herinvesteert.

KMOinsider: “Wat is het juridisch zwakke punt in de meerwaardebelasting?”

Michel Maus: “Ik ben voorstander van een meerwaardebelasting, maar niet in de vorm zoals die nu is ingevoerd. Het zou mij écht verbazen als de huidige meerwaardebelasting juridisch overeind blijft. Want voor een ongelijke behandeling moet een redelijke verantwoording bestaan. Waarom geniet iemand met 19% van de aandelen van een KMO een fiscale vrijstelling van 10.000 euro op zijn meerwaarden en iemand met 20% maar liefst 1 miljoen euro vrijstelling? Een draak van een wetgeving dus, nefast voor het vertrouwen in de overheid en het doet de fiscale frustratie alleen maar toenemen. Afvoeren die handel.”

Er moet eerst een deftig fundamenteel debat komt over de fundamenten en de toekomst van onze fiscaliteit. Daarop moet men een antwoord geven alvorens met een grote fiscale hervorming te starten. Gekenmerkt door eenvoud, transparantie en rechtvaardigheid. Dat zijn dé ingrediënten voor een goede fiscale regel.

​
KMOinsider: “Interne overdrachten binnen familiale structuren worden voortaan belast tegen 33%.”

Michel Maus: “De nieuwe meerwaardebelasting zorgt inderdaad voor een andere strategie naar familiale opvolging toe. Ondernemers moeten hun familiale structuren herdenken, het zal er anders moeten aan toegaan dan voorheen. Bovendien moet men nu verschillende zaken combineren. Een aanmerkelijk belang in de personenbelasting is niet hetzelfde als een aanmerkelijk belang in de schenk- of erfbelasting. Allemaal behoorlijk complex. Nu valt zelfs een gewone verdeling van een effectenportefeuille tussen kinderen onder de meerwaardebelasting. Ik zou bijna durven hopen dat het Grondwettelijk Hof hier roet in het eten gooit en de politici terug naar de tekentafel dwingt. ”

KMOinsider: “Uw advies aan een KMO-eigenaar die zijn bedrijf wil verkopen?”

Michel Maus: “Wie aandelen van zijn KMO verkoopt, valt onder de meerwaardebelasting. Als het om een aanmerkelijk belang gaat, valt het wel mee. Er is de vrijstelling van de historische meerwaarden van de aandelen (waardestijging tot 31/12/2025) en daarnaast een vrijstelling van 1 miljoen euro. Bovendien geldt er voor dit aanmerkelijk belang van aandeelhouders ook een getrapt tarief, waardoor zij pas 10% belasting betalen op de schijf boven 10 miljoen euro. Voor bedrijven pas in 2026 opgericht, kan men geen vrijstelling van historische meerwaarden toepassen. Ook voor de scale-ups is er een probleem. Wanneer oprichters extern kapitaal toelaten om te kunnen doorgroeien, is de kans reëel dat zij onder de 20% participatie vallen. Dan is hun fiscale situatie heel wat minder rooskleurig.”

​KMOinsider: “Wat zou een eerlijker en eenvoudiger alternatief zijn voor de belasting op winst die het bedrijf verlaat?”

Michel Maus: “Eenvoud, transparantie en rechtvaardigheid. Dat zijn dé ingrediënten voor een goede fiscale regel. Bij bedrijfswinsten is het voor mij duidelijk: men moet een nieuwe fiscale regeling koppelen aan een quid pro quo-systeem. De “quid” is de verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting tot wat men internationaal als minimum aanziet en dat is 15%. Voor KMO’s kan dit zelfs nog lager. Zo krijgen bedrijven maximale fiscale vrijheid om te ondernemen. De “quo” is dan wanneer aandeelhouders de vruchten plukken van deze maatschappelijke inspanning, men hen anders kan belasten. Voor mij? Op basis van een progressief schijfsysteem dat zowel op alle dividenden als op alle meerwaarden toepasbaar is. Over tarieven kan men discussiëren. Nu wordt iemand die 5.000 euro aan dividenden ontving tegen hetzelfde tarief onderworpen als iemand die 3 miljoen euro ontving. Wat meerwaarden betreft zouden we in een vrijstelling kunnen voorzien als de aandeelhouder herinvesteert.” KMOinsider: “Maatschappen, holdings, schenkingen... nog zinvol?” Michel Maus: “De fiscus jaagt op constructies zonder "fiscale body". Zorg dus dat je structuur een economisch verhaal heeft, geen puur fiscaal verhaal. Dan zijn alle structuren goed.”

KMOinsider: “Is het momentum voor een grote fiscale hervorming er nog, of al verknoeid?

Michel Maus: “Het momentum was er nooit om de eenvoudige reden dat een grote fiscale hervorming maar zin heeft als er eerst een deftig fundamenteel debat komt over de fundamenten en de toekomst van onze fiscaliteit. Daarop moet men een antwoord geven alvorens met een grote fiscale hervorming te starten. Maar dat dit debat komt er niet, waardoor het gerommel in de marge blijft. Jammer.”

KMOinsider: “E-facturatie, uitfasering van fossiele bedrijfswagens... cosmetica?”

Michel Maus: “De verplichte e-facturatie is een structurele revolutie, de digitale strop van de fiscus die zich sluit rond btw-carrousels en de zwarte economie. Een goede zaak voor eerlijke concurrentie. Maar 'groene bedrijfswagens' en die belastingkredieten? Dat is fiscale ecologie-cosmetica. Men lost het structurele probleem van de veel te hoge lasten op arbeid niet op door te zeggen dat je met een elektrische auto mag rijden. Morrelen in de marge is dat.”

KMOinsider: “U bent minister van Financiën voor één dag: welke fiscale maatregel zou u onmiddellijk invoeren?”

Michel Maus: “In plaats van een gortdroog aanslagbiljet krijgt iedereen die netjes zijn belasting heeft betaald een persoonlijke bedankingsmail rechtstreeks vanuit mijn kabinet. Laat dat dan maar de start zijn van een doorgedreven taxificatie-programma.”

KMOinsider: “De fiscale trends op drie tot vijf jaar?”

Michel Maus: “De demografische evolutie en de impact ervan op de financiering van de verzorgingsstaat zal er mede voor zorgen dat we af moeten van de te hoge belastingdruk op arbeid. Dit zal voor een verschuiving zorgen van belastingdruk op arbeid naar vermogen en consumptie. Daarnaast moeten we rekening houden met nieuwe Europese fiscaliteit, pakjestaks, supply-chain taks, meerwaardebelasting op crypto-munten... De verdere digitalisering zal de administratie ook meer mogelijkheden bieden zodat we ons aan AI-controles mogen verwachten.”

www.bloom-law.be

​Wie is Michel Maus?

Taxicoloog, Tax Law Professor aan de VUB, advocaat bij Bloom Law, erkend bemiddelaar in bestuurszaken, columnist én naar eigen zeggen feilbare mens. Hij heeft een hele rits wetenschappelijke publicaties achter zijn naam, was al expert bij Parlementaire Onderzoekscommissies, werkte op het kabinet van Staatssecretaris Crombez, schreef boeken, geeft talloze interviews, is gastspreker en medeorganisator van colloquia, columnist… Maus is sportief aangelegd en Italië – Toscane en de Marche - is met zijn driehoek van zon, cultuur en gastronomie zijn ideale vakantiebestemming.