Loonindexering van 4,17 procent remt aanwervingen bij kmo’s, een op de zeven verwacht meer ontslagen

​De bedienden uit paritair comité 200, het grootste paritaire comité van het land, krijgen in januari 2027 naar verwachting een automatische loonindexering van 4,17 procent. Dat blijkt uit de bijgestelde prognose van hr-dienstverlener SD Worx, op basis van de recentste inflatiecijfers van Statbel. De stijgende loonkosten wegen nu al op de personeelsplannen van kmo’s. Uit een bevraging van SD Worx bij 413 Belgische kmo’s blijkt dat 39 procent door de loonkostontwikkeling in het vierde kwartaal minder wil aanwerven. Eén op de zeven verwacht er meer ontslagen door.

Loonindex staat op de radar

De indexering is voor kmo’s geen ver-van-mijn-bedshow. Volgens de bevraging volgt 57 procent van hen de inflatie en de prognoses van de loonindex op de voet. De prognose van 4,17 procent, die SD Worx eind oktober actualiseerde, geeft werkgevers een concreter beeld van de loonkosten waarmee ze vanaf begin volgend jaar rekening moeten houden.

Het effect is al voelbaar in het laatste kwartaal van dit jaar. Behalve de 39 procent kmo’s die het aantal aanwervingen terugschroeft, verwacht 14 procent meer ontslagen. Bij kmo’s die vooral arbeiders tewerkstellen, loopt dat aandeel op tot 24 procent, bijna een op de vier.

“Kmo’s reageren op de stijgende loonkosten in de eerste plaats door minder aan te werven. Maar bij één op de zeven kan dit nu al tot meer ontslagen leiden”, zegt Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx. “Die hogere loonkost weegt rechtstreeks op de ruimte om mensen aan te werven én in dienst te houden.” Werkgevers moeten volgens haar dan ook goed zicht hebben op wat er op hen afkomt.

Niet iedereen kent de volledige loonkost

Precies dat zicht ontbreekt bij een deel van de kmo’s. SD Worx peilde ook naar de mate waarin ondernemers weten wat een werknemer hen werkelijk kost. 62 procent zegt op elk moment zicht te hebben op de totale loonkosten, met inbegrip van brutolonen, vakantiegeld, sociale bijdragen en extralegale voordelen. 17 procent heeft dat overzicht niet.

Een vergelijkbaar beeld geldt voor de bredere total cost of employment, waarin ook indirecte kosten zoals opleiding, de inrichting van de werkplek en rekrutering worden meegerekend. 61 procent van de kmo’s zegt die kost te kennen, terwijl een op de vijf er niet op elk moment zicht op heeft.

Stijgende loonkosten betekenen niet dat er voor kmo’s geen ruimte is om medewerkers extra te belonen.

Variabele verloning als buffer

De stijgende loonkosten doen kmo’s ook nadenken over de manier waarop ze hun medewerkers belonen. 31 procent zet in op variabele verloning, omdat die kan meebewegen met de financiële mogelijkheden van de onderneming. 36 procent geeft de voorkeur aan formules waarbij de werknemer netto meer overhoudt, zoals een winstpremie of een loonbonus volgens cao 90, boven een klassieke individuele bonus. Bij zo’n cao 90-bonus wordt een premie toegekend op basis van collectieve doelstellingen, met een gunstiger fiscale en sociale behandeling.

Volgens Verstraeten betekenen hogere loonkosten niet dat er geen ruimte meer is om medewerkers extra te belonen. “Variabele verloning biedt de mogelijkheid om die beloning beter af te stemmen op de financiële mogelijkheden van de onderneming”, zegt ze. Werkgevers zoeken tegelijk naar manieren om zoveel mogelijk van het beschikbare budget bij de werknemer te laten belanden. Zo proberen ze de betaalbaarheid voor het bedrijf te verzoenen met de koopkracht van de medewerker.

Andere sectoren indexeerden al in november

Niet alle sectoren wachten tot januari. Op 1 november kregen verschillende paritaire comités al een indexering, telkens via de zogenoemde centenindex, waarbij de lonen stijgen zodra de index een bepaalde drempel overschrijdt. In de chemie (PC 116.00 en 207.00), de zelfstandige kleinhandel (PC 201), de middelgrote levensmiddelenbedrijven (PC 202.01) en de warenhuizen (PC 312) ging het om 2 procent. De bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren (PC 202.00) kregen 1 procent, na een eerdere indexering van 1 procent in juli.

De bevraging is de 66ste kwartaalmeting van SD Worx bij Belgische kmo’s met minder dan 250 werknemers. Het veldwerk liep van 10 tot 25 september 2026. De resultaten werden gewogen naar bedrijfsgrootte en regio, en de foutenmarge bedraagt 4,8 procent.