Helft Belgische bedrijven ziet groei afgeremd door tekort aan opslagruimte

​Bijna de helft van de Belgische bedrijven met een eigen magazijn of fysieke voorraad heeft het afgelopen jaar klanten, bestellingen of omzet moeten weigeren door een gebrek aan opslagcapaciteit. Dat blijkt uit een iVOX-onderzoek bij 400 logistiek verantwoordelijken, uitgevoerd in opdracht van opslagspecialist Merak. Het ruimtegebrek zet niet alleen de dagelijkse werking onder druk, maar leidt ook tot uitgestelde investeringen en gemiste groeikansen.

Volgens het onderzoek ondervinden zowel micro-ondernemingen en kmo’s als grote bedrijven hinder van de beperkte opslagruimte. Bij 16% van de bevraagde ondernemingen gaat daardoor maandelijks of structureel vraag verloren. Bij 29% doet het probleem zich eerder sporadisch voor, bijvoorbeeld tijdens seizoenspieken.

Ruimtegebrek zet investeringen en bedrijfsuitbreiding on hold

De gevolgen reiken verder dan het magazijn zelf. Bij 18% van de bedrijven werden geplande investeringen of uitbreidingen uitgesteld of volledig afgeblazen. Daarnaast paste 28% zijn operationele strategie aan om met de beperkte capaciteit om te gaan. Dat gebeurde bijvoorbeeld door sneller of vaker te leveren, of door activiteiten uit te besteden aan externe partners.

Een op de zeven ondernemingen week zelfs uit naar een andere locatie of regio om verdere groei mogelijk te maken.

Volgens Nicolas Rooms, CEO van Merak, wordt opslagruimte daarmee een rechtstreekse factor in het groeipotentieel van bedrijven. Ondernemingen moeten kunnen inspelen op een stijgende vraag, zonder zich noodzakelijk voor lange tijd vast te leggen op bijkomend vastgoed.

De voorraadstrategieën van bedrijven maken de uitdaging bovendien groter. Sinds de coronacrisis en recente geopolitieke spanningen hebben veel ondernemingen hun voorraden uitgebreid. Bij 45% gebeurde dat bewust; bij 18% zijn de voorraadbuffers structureel groter geworden.

Meer magazijnruimte is niet altijd de enige oplossing

Opvallend is dat het probleem niet uitsluitend draait om een tekort aan vierkante meters. Volgens het onderzoek vindt 83% van de bedrijven dat een deel van de bestaande opslagcapaciteit inefficiënt wordt benut. Dat kan onder meer komen door ongebruikte zones, overtollige voorraad of een minder geschikte inrichting van het magazijn.

Bij 31% wordt naar eigen zeggen 11 tot 20% van de beschikbare capaciteit inefficiënt gebruikt. Bij 17% loopt dat aandeel op tot meer dan een vijfde.

Dat wijst erop dat bedrijven niet alleen moeten kijken naar uitbreiding, maar ook naar de organisatie van hun bestaande ruimte. Een betere benutting van het magazijn kan capaciteit vrijmaken zonder dat meteen nieuwe bedrijfsruimte nodig is.

Ook de financiële impact van de logistieke werking verdient aandacht. Ruim zeven op de tien bedrijven (71%) verliezen jaarlijks budget door onvoorziene logistieke kosten, bijvoorbeeld als gevolg van diefstal, menselijke fouten, onderhoud of renovaties. Bij 23% bedragen die kosten meer dan 50.000 euro per jaar. Tegelijk weet 22% niet hoeveel budget jaarlijks op die manier verloren gaat.

Vooral wanneer de opslagbehoefte sterk schommelt, kan een flexibele aanpak volgens Merak economisch interessanter zijn dan permanent extra ruimte voorzien.

Bedrijven vrezen een structureel tekort aan industriële ruimte

De bezorgdheid beperkt zich niet tot de huidige situatie. Vier op de tien bevraagde bedrijven (40%) verwachten dat de schaarste aan industriële grond en de stijgende vastgoedprijzen de komende drie jaar een rechtstreeks bedrijfsrisico zullen vormen.

Op een termijn van vijf jaar wordt het beeld nog scherper. De helft van de ondernemingen (51%) verwacht dat België dan onvoldoende logistieke en industriële ruimte zal hebben om de economische groei te ondersteunen. Volgens 18% is het tekort vandaag al kritiek. Nog eens ongeveer een derde verwacht dat het binnen vijf jaar een groot probleem wordt.

Voor bedrijven ontstaat zo een dubbele uitdaging. Ze hebben voldoende capaciteit nodig om klanten te bedienen en te groeien, maar bijkomend vastgoed is duur en niet altijd eenvoudig beschikbaar. Tegelijk blijft een deel van de bestaande opslagruimte onderbenut.

De cijfers uit het Merak-onderzoek wijzen daarom op twee aandachtspunten voor ondernemingen: hun huidige magazijncapaciteit efficiënter gebruiken en nagaan hoe flexibel ze kunnen inspelen op veranderende voorraadbehoeften. Zo wordt opslagruimte niet alleen een kwestie van beschikbare oppervlakte, maar ook van operationele organisatie en strategische planning.