Hoe kan ik iets nalaten aan een goed doel?
Steeds meer mensen in Vlaanderen staan bewust stil bij de vraag:
hoe geef ik mijn vermogen op een verantwoorde en zinvolle manier door?
Bart Chiau, Senior Estate Planner bij Nagelmackers, geeft tekst en uitleg in een recente paper.
Dat is geen toeval. Het past in een bredere maatschappelijke evolutie: mensen willen vandaag niet alleen goed leven, maar ook goed nalaten.
Ze willen dat hun waarden, overtuigingen en engagement blijven voortleven. Dat wat hen hun leven lang heeft geraakt – solidariteit, rechtvaardigheid, zorg voor kwetsbaren – mag niet verdwijnen. Integendeel: het mag verder werken, ook na hun overlijden. En dat liefst op een manier die helder, correct en fiscaal voordelig is.
Een bewuste keuze
Vooral bij de babyboomgeneratie zien we die beweging sterk. Gemiddeld beschikt deze generatie over meer financiële middelen dan de generaties voor hen. Tegelijk zijn ze maatschappelijk bewuster en vaker betrokken bij goede doelen.
Waar vroeger de nalatenschap van alleenstaanden vaak automatisch naar de kerk ging, kiezen mensen vandaag bewust voor organisaties die aansluiten bij hun persoonlijke idealen. Dat kan humanitaire hulp zijn, armoedebestrijding, wetenschappelijk onderzoek, zorg, onderwijs of dierenwelzijn.
Nalaten aan een goed doel is dan ook meer dan een financiële beslissing. Het is een manier om bewust het verschil te maken. Om iets door te geven dat verder gaat dan geld alleen. Uw nalatenschap wordt een verlengstuk van uw engagement.
U kan kiezen voor grote, bekende organisaties, maar evengoed voor universiteiten, onderzoeksinstellingen of meer specifieke projecten, zoals een dierenkliniek of een lokaal initiatief. Wat u ook kiest: u steunt iets wat u nauw aan het hart ligt én u draagt bij aan een betere wereld, ook wanneer u er zelf niet meer bent. En dat kan, heel concreet, levens veranderen.
Hoe werkt nalaten in de praktijk?
Wie iets wil nalaten aan een goed doel, doet dat via een testament. Dat kan op twee manieren.
De eerste optie is een notarieel testament, dat wordt opgesteld en bewaard door een notaris. Dit is de meest aanbevolen vorm, zeker wanneer een goed doel een deel of de hele nalatenschap krijgt. Alles wordt juridisch correct geformuleerd en de kans op betwistingen is minimaal.
De tweede mogelijkheid is een eigenhandig testament. Dat schrijft u volledig zelf, met de hand. Het moet gedateerd en ondertekend zijn. Dat kan volstaan, maar het is gevoeliger voor fouten of interpretatieproblemen.
In uw testament kan u een goed doel aanduiden als erfgenaam. Dat kan exclusief zijn, of samen met andere erfgenamen. U kan:
- een vast bedrag nalaten,
- een welbepaald goed, zoals een woning of een kunstwerk,
- of een percentage van uw vermogen.
Om verwarring te vermijden is het belangrijk het goede doel correct te vermelden: met de volledige juridische naam, het adres en het ondernemingsnummer. Op de website www.testament.be vindt u een overzicht van erkende goede doelen.
Het is ook verstandig om even vooruit te denken en een alternatief goed doel te vermelden, voor het geval het eerste op het moment van uw overlijden niet meer zou bestaan.
Fiscale duidelijkheid in Vlaanderen
Sinds 1 juli 2021 geldt in Vlaanderen een erfbelasting van 0% voor legaten aan erkende goede doelen.
Dat betekent heel concreet:
alles wat u nalaat, komt ook volledig bij het goede doel terecht.
Er gaat niets verloren aan belastingen.
Dat maakt nalaten niet alleen eenvoudig, maar ook bijzonder efficiënt. Uw intentie wordt volledig gerespecteerd.
Het duolegaat: wat moet u weten?
In het verleden bestond in Vlaanderen de mogelijkheid van het duolegaat. Dat werd vaak gebruikt door mensen zonder erfgenamen in rechte lijn. Het liet toe om een goed doel te steunen én tegelijk erfbelasting te besparen voor verdere familieleden.
Die techniek is vandaag niet meer mogelijk in Vlaanderen, ook niet voor oude testamenten waarin nog een duolegaat staat. In veel gevallen zal een goed doel zo’n nalatenschap zelfs moeten weigeren, omdat ze financieel nadelig is.
Wie in het verleden een duolegaat heeft laten opnemen, doet er dus goed aan het testament te laten herbekijken en aanpassen. In Brussel en Wallonië bestaat het duolegaat nog wel, maar dat geldt dus niet voor Vlaanderen.
Ook schenken bij leven
Ook schenkingen bij leven aan een goed doel zijn in Vlaanderen volledig vrij van schenkbelasting. Het goede doel betaalt nooit schenkbelasting.
Afsluiting
Nalaten aan een goed doel is geen afscheid.
Het is een bewuste keuze.U bepaalt vandaag wat morgen verder werkt.
En dat is misschien wel een van de krachtigste vormen van engagement die er bestaan.
