Bijna helft van Belgische ondernemingen kent eigen verzuimcijfers niet

Ziekteverzuim weegt steeds zwaarder op de werkvloer, maar veel Belgische ondernemingen weten nog altijd niet precies hoe groot het probleem binnen hun eigen organisatie is. Bijna de helft van de bedrijven, 46 procent, volgt de verzuimcijfers niet structureel op. Evenveel ondernemingen hebben geen zicht op wat ziekteverzuim hen jaarlijks kost.

Dat blijkt uit het tweejaarlijkse verzuimonderzoek van Mensura. De cijfers vallen op in een context waarin ons land een recordaantal langdurig zieken telt en werkgevers tegelijk met bijkomende financiële gevolgen van langdurige afwezigheid worden geconfronteerd.

Vooral kleinere bedrijven missen overzicht

Bijna de helft van de ondernemingen zegt dat ziekteverzuim vandaag sterk tot zeer sterk op de dagelijkse werking weegt. Bij kmo's met 10 tot 249 medewerkers loopt dat aandeel op tot bijna 60 procent. Bij ondernemingen met 500 tot 999 werknemers ervaart zelfs driekwart een grote impact.

Toch monitort 46 procent van alle ondernemingen de verzuimcijfers niet strikt. Vooral kleinere organisaties blijven achter. Bij bedrijven met minder dan 250 medewerkers loopt het aandeel dat niet structureel opvolgt op tot 53 procent.

Bij grotere ondernemingen met meer dan 250 medewerkers is de situatie anders. Daar worden de cijfers doorgaans wel systematisch opgevolgd en heeft slechts 5 procent geen zicht op het ziekteverzuim.

Waarom bedrijven de cijfers niet opvolgen

Het gebrek aan opvolging heeft niet alleen met middelen of systemen te maken. Bijna twee derde van de ondernemingen die de cijfers niet monitoren, zegt het nut ervan niet in te zien.

Daarnaast geeft 30 procent aan niet over een geschikt systeem te beschikken en noemt 13 procent de opvolging te arbeidsintensief.

Volgens verzuimexpert Bart Teuwen van Mensura is net die analyse nodig om te kunnen zien waar het probleem zich ontwikkelt.

“Veel ondernemingen bekijken een ziekmelding nog vooral als iets dat ze administratief correct moeten afhandelen. Wil je echt gerichte acties nemen en achteraf objectief nagaan of de maatregelen effect hebben, dan moet je de ziektecijfers analyseren”, zegt hij.

Die cijfers kunnen volgens Teuwen snel duidelijk maken of bijvoorbeeld een bepaalde afdeling vaker uitvalt, kortdurend verzuim toeneemt of medewerkers langer afwezig blijven dan vroeger.

Voor kleinere bedrijven is een uitgebreide monitoring volgens Mensura niet altijd nodig. Contact houden met afwezige medewerkers en de afwezigheid goed opvolgen blijven daar de basis. Naarmate een organisatie groeit, wordt een systematische registratie wel relevanter.

Ook de rekening is vaak onbekend

Niet alleen de frequentie van het verzuim blijft voor veel werkgevers onduidelijk. Ook de financiële impact is voor een groot deel van de ondernemingen een blinde vlek.

46 procent weet niet hoeveel ziekte of arbeidsongeschiktheid de organisatie jaarlijks kost. Slechts één op de vijf bedrijven zegt daar volledig zicht op te hebben.

Dat gebrek aan financieel inzicht wordt volgens Mensura belangrijker nu werkgevers met langdurig zieke medewerkers met bijkomende kosten worden geconfronteerd. Ondernemingen met meer dan 50 werknemers moeten volgens de nieuwe maatregelen 30 procent van de ziekte-uitkering betalen tijdens de tweede en derde maand van een langdurige afwezigheid. Vanaf 2027 wordt die bijdrage uitgebreid naar ook de vierde en vijfde maand.

Daardoor wordt langdurig ziekteverzuim niet alleen een personeels- en organisatievraagstuk, maar ook nadrukkelijker een financiële kwestie voor werkgevers.

Van cijfers naar een echt verzuimbeleid

Ondanks de impact van ziekteverzuim blijft een structurele aanpak bij veel organisaties beperkt. Ziekmeldingen en contact tijdens afwezigheid zijn vaak geregeld, maar een bredere aanpak rond preventie, verantwoordelijkheden en re-integratie ontbreekt nog geregeld.

Slechts één op de vijf organisaties beschikt momenteel over een uitgewerkt verzuimbeleid, blijkt uit het onderzoek van Mensura.

Daarmee ontstaat een duidelijke kloof tussen de omvang van het probleem en de manier waarop ondernemingen ermee omgaan. Werkgevers voelen de gevolgen van afwezigheden op de planning, de werkdruk en de continuïteit, maar hebben niet altijd de cijfers om te bepalen waar die impact precies vandaan komt.

“Werkgevers voelen dan wel dat ongeplande afwezigheden hun organisatie onder druk zetten, ze weten niet hoeveel die hen uiteindelijk echt kosten”, zegt Teuwen. Volgens hem wordt het daarom steeds belangrijker om verzuimtendensen in kaart te brengen en preventie en re-integratie gerichter aan te pakken.

Voor ondernemers ligt daar een concrete eerste stap. Wie weet hoe vaak medewerkers uitvallen, waar dat gebeurt, hoe lang afwezigheden duren en welke kost eraan verbonden is, heeft tenminste de informatie om het verzuimbeleid bij te sturen.