De toekomst van ondernemen draait niet uitsluitend om algoritmes, automatisering of artificiële intelligentie

​Anno 2026 is het takenpakket van kmo-zaakvoerder uitdagender dan ooit. Nieuwe technologieën volgen elkaar in sneltempo op, de arbeidsmarkt blijft onder druk staan en de verwachtingen van klanten en medewerkers verschuiven voortdurend. Hoe trek je vandaag talent aan? Hoe behoud je betrokken medewerkers? En welke rol speelt artificiële intelligentie? We vroegen het aan Herman Konings, trendwaarnemer en eigenaar van het Antwerpse toekomstonderzoeksbureau Pocket Marketing/nXt.

Volgens Herman Konings zullen drie maatschappelijke bewegingen de komende jaren een grote impact hebben op kmo's: de groeiende invloed van Generatie Z, de herwaardering van menselijke verbondenheid en slim omgaan met artificiële intelligentie binnen de bedrijfsmuren.

"Betrek Gen Z in jouw ondernemingsbeleid"

Wie vandaag personeel zoekt of een toekomstgerichte organisatie wil uitbouwen, kan niet om Generatie Z heen. Deze generatie, geboren tussen 1997 en 2012, stroomt steeds nadrukkelijker door naar de arbeidsmarkt. Toch worden jongeren nog te vaak bekeken door een verouderde bril. "Gen Z is tegelijk digitaal én kritisch voor digitalisering", steekt Konings van wal. "Ze groeiden op met smartphones, sociale media en permanente connectiviteit, maar beseffen ook als geen andere generatie welke nadelen daaraan verbonden zijn." Dat maakt hen volgens hem bijzonder interessant voor ondernemers.

"Gen Z combineert technologische vaardigheden met een sterk bewustzijn rond welzijn, authenticiteit, duurzaamheid en inclusie. Ze verwachten transparantie van werkgevers en willen weten waarvoor een organisatie staat."

"Ik merk dat veel bedrijfsleiders jonge werknemers vooral als uitvoerders blijven zien, terwijl zij net waardevolle inzichten kunnen bieden over veranderende verwachtingen van consumenten, nieuwe communicatievormen en maatschappelijke gevoeligheden. Dit kan je waardevolle informatie opleveren, want Generatie Z en de jongere Generatie Alpha vertegenwoordigen samen een aanzienlijk deel van de huidige en toekomstige arbeidsmarkt."

​Jonge medewerkers willen technologie, maar evenzeer échte verbinding.

Reversed mentorship als groeiversneller

Ken je het begrip 'reversed mentorship'? Volgens Herman Konings ligt hier voor kmo's een belangrijke opportuniteit. "Ik pleit voor meer crossgenerationeel management, waarbij verschillende generaties actief van elkaar leren. Dat hoeft niet letterlijk te betekenen dat elke onderneming een jongerenraad opricht. Wel kun je als zaakvoerder jonge medewerkers systematisch betrekken bij strategische gesprekken, innovatieprojecten of klantonderzoek."

"In dit kader is reversed mentorship een krachtig instrument. Daarbij delen jonge medewerkers hun inzichten over technologie, consumentengedrag en maatschappelijke trends, terwijl ervaren collega's hun vakkennis, netwerk en strategische ervaring doorgeven. Die wisselwerking zorgt niet alleen voor meer wederzijds begrip, maar helpt jouw onderneming ook sneller inspelen op veranderingen. Jongeren brengen frisse perspectieven binnen, terwijl ervaren medewerkers voor stabiliteit en context zorgen."

"Bovendien kijken jonge generaties anders naar leiderschap. Ze verwachten minder hiërarchie en meer dialoog. Ben je een werkgever die actief luistert, feedback ernstig neemt en jouw medewerkers inspraak geeft? Dan bouw je sneller vertrouwen op."

Meer verbondenheid op de werkvloer

Een tweede belangrijke trend draait volgens Konings rond betrokkenheid. "Uit verschillende Europese onderzoeken blijkt dat veel werknemers zich slechts beperkt verbonden voelen met hun organisatie. Dat vertaalt zich in minder motivatie, meer verloop en een grotere kans op mentale uitputting."

"Vooral jongere werknemers geven aan dat ze op zoek zijn naar betekenisvolle contacten op het werk. Want hoewel Gen Z digitaal zeer vaardig is, groeit tegelijk de behoefte aan fysieke ontmoetingen. We zien vandaag een duidelijke tegenbeweging tegen de doorgedreven digitalisering van de voorbije jaren. Na jaren van online interactie ontstaat opnieuw waardering voor echte ontmoetingen. Mensen willen elkaar zien, samen ervaringen beleven en deel uitmaken van een gemeenschap."

"Deze trend zien we trouwens niet alleen op de werkvloer. Denk maar aan de groeiende populariteit van loopclubs, leesgroepen, hobbygemeenschappen en lokale initiatieven die mensen samenbrengt, weg van die verslavende schermtijd."

​Betrek jonge mensen in jouw board of advisors.

Employee experience als concurrentievoordeel

"Ik zie hier een duidelijke les voor werkgevers: jouw kantooromgeving is niet langer louter een plaats om taken uit te voeren. Het wordt steeds meer een ontmoetingsplek waar samenwerking, inspiratie en cultuur centraal staan. Een aantrekkelijke werkervaring ontstaat dus niet alleen door loon of extralegale voordelen. Ook de dagelijkse omgeving speelt een belangrijke rol, zoals informele ontmoetingsruimtes, gezamenlijke lunchmomenten, wandelvergaderingen, creatieve workshops of inspirerende werkplekken met aandacht voor natuur, kunst en welzijn. Employee experience in een warme, familiale kmo-omgeving wordt steeds belangrijker."

AI: versterken in plaats van vervangen

De derde trend draait rond het gebruik van kunstmatige intelligentie. AI is niet langer toekomstmuziek. De technologie is vandaag al aanwezig in tal van bedrijfsprocessen, van customer contact en administratie tot marketing en data-analyse.

Volgens Konings is de vraag niet langer óf bedrijven AI moeten gebruiken, maar hoe. "AI negeren is uiteraard geen optie. Maar technologie inzetten om voornamelijk mensen te vervangen, is een verkeerde reflex. De grootste meerwaarde van AI ligt in het ondersteunen van jouw medewerkers. Als je repetitieve taken maximaal automatiseert, krijgen collega's meer tijd voor activiteiten die creativiteit, empathie, samenwerking en strategisch denken vereisen."

Kritisch enthousiasme

Opvallend volgens Konings is dat uitgerekend de jongste generaties niet blind enthousiast zijn over technologie. "Ze kennen de voordelen van digitale toepassingen, maar zien ook de risico's zoals concentratieproblemen, digitale vermoeidheid en mentaal welzijn. Hierdoor gaan steeds meer jongeren bewust om met nieuwe technologische tools. En ook: ze zoeken een gezonder evenwicht tussen online en offline leven. Die beweging zien we onder meer terug in de opkomst van zogenaamde 'intentional phones' die bewust eenvoudiger ontworpen zijn en minder afleiding creëren."

"Binnen de bedrijfsmuren van jouw kmo betekent dit dat een hogere productiviteit niet automatisch betekent dat je op de werkvloer meer digitale prikkels toevoegt. De uitdaging bestaat erin om technologie zo in te zetten dat ze jouw medewerkers ondersteunt zonder hen voortdurend te onderbreken. Lees: AI moet niet alleen efficiënt zijn, maar ook mensgericht."

NXT

Wie is Herman Konings?

Herman Konings is een gerenommeerd Belgisch trendwatcher en veranderingspsycholoog. Al meer dan dertig jaar analyseert hij maatschappelijke, economische en consumententrends. Met zijn heldere inzichten helpt hij bedrijven, organisaties en overheden om veranderingen te begrijpen, toekomstscenario's te verkennen en strategische keuzes te maken.